Szczecin’in Przylep semti yakınlarında yürütülen arkeolojik çalışmalar, bilim dünyasında sert bir tartışmayı tetikledi. Çalışmaları yürüten Marcin Dziewanowski, bulguların kuzey Polonya’daki en eski protokente işaret ettiğini ve uluslararası ölçekte önem taşıdığını savunuyor. Ancak bölgedeki diğer arkeologlar bu iddiayı reddediyor; “sensasyon değil, yanıltıcı bilgi” diyor ve konuya ilişkin açık mektup hazırlığı yapıyor.
Araştırmalar, Dobra ve Kołbaskowo belediyeleri sınırındaki Przylep-Ostoja-Mierzyn hattında, Dziewanowski’nin sahibi olduğu Pracownia Archeologiczno-Konserwatorska Jastrzębiec tarafından yürütülüyor. Dziewanowski, erken Neolitik döneme tarihlenen seramik, çakmaktaşı ve taş buluntuların Orta Avrupa’daki büyük yerleşimlerin başlangıcına ışık tuttuğunu belirtiyor.
Akademik İtirazlar ve Metodoloji Eleştirisi
Szczecin Üniversitesi Arkeoloji Bölümü’nden Agnieszka Matuszewska, yerleşimin Neolitik olduğunu kabul ettiklerini ancak “protokent” tanımının bilimsel dayanağı olmadığını söylüyor. Matuszewska, bulguların hakemli yayınlar ve uzmanlık analizleri (tarihleme dâhil) olmadan kamuoyuna “büyük keşif” olarak sunulmasına itiraz ediyor.
Batı Pomeranya’daki arkeologlar, yanlış bilginin yayılmasını önlemek için açık mektup yayımlamaya hazırlanıyor. Eleştiriler, özellikle yöntem, ekip yapısı ve şeffaflık başlıklarında yoğunlaşıyor.
Karşı Cepheden Sert Sözler
Dziewanowski ise yerel akademik çevrelerle koruma politikaları üzerinden bir görüş ayrılığı yaşandığını belirtiyor; iddiaları reddediyor. Hatta Szczecin’de bu konuya dair “ciddi” bir muhatap olmadığını savunuyor. Çalışmaları büyük ölçüde tek başına yürüttüğünü, gerektiğinde tanıdıklarının destek verdiğini söylüyor.
Araştırmacı, Przylep’te şimdiye kadar yaklaşık 30 bin eser tespit ettiğini ve çalışmalar tamamlandığında buluntuların Muzeum Archeologiczne w Poznaniu’a devredileceğini ifade ediyor. Açık mektup yayımlanırsa yanıt vereceğini de ekliyor.
Özetle: Bir taraf, erken Neolitik yerleşimi “protokent” olarak yorumluyor; diğer taraf ise bu nitelemenin bilimsel karşılığı olmadığını, iddianın abartıldığını söylüyor. Tartışma, yayın ve yöntem ekseninde devam ediyor.
https://wszczecinie.pl/wielkie-odkrycie-pod-szczecinem-archeolodzy-uwazaja-ze-to-fake-news/53509
