Polonya Ombudsmanı (Rzecznik Praw Obywatelskich – RPO), telekomünikasyon verilerinin güvenlik güçleri tarafından saklanmasıyla ilgili mevcut düzenlemelerin değiştirilmesi çağrısında bulundu. RPO, vatandaşların verilerinin elde alınması konusunda bilgilendirilmesi için gerçekçi bir mekanizma oluşturulmasının önemine vurgu yaptı. Rapor, bu verilerin bireyler aleyhine kullanılabileceği ve gizli gözetimle benzer sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulunuyor.
Ombudsman’dan Yasal Değişiklik Talebi
Polonya Ombudsmanı, telekomünikasyon verilerinin güvenlik güçleri tarafından saklanması konusundaki yasal düzenlemelerde değişiklik yapılmasını talep etti. RPO, bu verilerin elde alınması durumunda, ilgili kişilerin bir yıl veya iki yıl sonra bilgilendirilmesi için etkili bir mekanizmanın hayata geçirilmesini önerdi.
Veri Saklamanın Kapsamı ve Etkileri
Ombudsman, telekomünikasyon verilerinin – faturalar, konum bilgileri, IP adresleri ve abonelik detayları gibi – devlet organlarına bir kişinin hayatı hakkında detaylı bilgi sağladığını belirtti. Bu verilerin saklanması ve uygun bir zamanda bireye karşı kullanılması potansiyelinin, gizli gözetim kadar rahatsız edici olabileceği vurgulandı.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararı ve Mevcut Durum
Marcin Wiącek, 28 Mayıs 2024 tarihli Pietrzak ve Bychawska-Siniarska ve diğerleri – Polonya davasında verilen Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararını hatırlattı. Kararın, operasyonel kontrol ve gizli gözetimdeki sistemik kusurlara odaklandığı belirtildi. RPO, 7 Ağustos 2025 tarihli bir sunumda, gerekli yasal değişikliklerin yönlerini ortaya koydu.
Ulusal Güvenlik Standartları ve Veri Saklama Sistemi
RPO, mevcut veri saklama sisteminin, yalnızca ulusal güvenliğin korunması için kabul edilebilir bir standart temelinde tasarlanmış olmasının bir sorun teşkil ettiğini ifade etti. Mevcut düzenlemeler, trafik verileri ve konum bilgilerinin genel ve ayrım gözetmeyen bir şekilde saklanmasına izin veriyor.
Hangi Yasal Düzenlemeler Değiştirilmeli?
Ombudsman’a göre, gerekli değişiklikler için Ceza Muhakemesi Kanunu’nun yanı sıra Elektronik İletişim Kanunu, Polis Kanunu, Sınır Muhafızları Kanunu, İç Güvenlik Ajansı ve İstihbarat Ajansı Kanunu, Yolsuzlukla Mücadele Merkezi Kanunu, Askeri İstihbarat ve Karşı İstihbarat Kanunu, Ulusal Vergi İdaresi Kanunu, Askeri Jandarma Kanunu ve Devlet Koruma Hizmeti Kanunu’nda değişiklik yapılması gerekiyor. Ayrıca, Elektronik İletişim Kanunu’nun 49. maddesinin 2. fıkrasına ilişkin uygulama yönetmeliği üzerindeki çalışmaların yeniden başlatılması gerekiyor.
Veri Koruma Otoritesi’nin Görüşü
Polonya Veri Koruma Otoritesi Başkanı da Mart ayında konuya dikkat çekerek, mobil telefon operatörlerine kullanıcı verilerini toplaması ve 12 ay boyunca saklaması yönünde yükümlülük getiren düzenlemelerin Anayasa ve Avrupa Birliği yasalarıyla uyumlu olmadığını belirtti.
Kaynak : GazetaPrawna