Anayasa Mahkemesi, tutuklu milletvekillerine ve senatörlere ödenek ve milletvekili görevlerini yerine getirme hakkını kısıtlayan değişikliği anayasalara aykırı buldu. Başkan Andrzej Duda, Senat’ın bu değişiklikleri getirerek yetkilerini aştığını belirterek inceleme talebinde bulundu. Karar oybirliğiyle kesinleşti.
Olayın Kapsamı
Polonya’da 1 Ekim 2025’te Ülk
e Yüksek Mahkemesi (TK), Sejm tarafından 21 Şubat 2025’de kabul edilen “lex Romanowski” adı verilen yasa değişikliği tek taraflı olarak sonradan eklenen düzenlemelerin Anayasa’ya aykırı olduğunu karara bağladı.
Yasal Değişikliklerin Özeti
Sejm, milletvekili ve senatörün geçici tutukluluk döneminde maaş ve meclis görevlerinin askıya alınmasını öngören maddeleri kabul etti. Lei
cü, sürmek üzere uluslararası sınırı aşması hâlinde de geçerli oldu. Senat ise, “ayrılan” milletvekilleri için unvan ve aile ev hesaplarını geri alma gerekçesi ile sanık hâline gelmesi durumunda ücret iade yaptırma, çalışan ofisleri değişiklikleri gibi hükümler ekledi.
TK’nin Kararı ve Sebepleri
Mahkeme, Senat’ın eklediği düzenlemelerin, Sejm’in orijinal tasarısına devasa biçimde aykırı olduğunu belirtmiş, bu durumun yasama sürecinin Anayasal ilkelerini çiğnenmesi olarak değerlendirilmiştir. Böylece “lex Romanowski” içermekteki tüm hükümler Anayasal olmayan kabul edilmiştir.
İlgili Mahkeme ve Cumhurbaşkanlığı Yanıtı
Yasanın sonuçları, Polonya Cumhurbaşkanının yasa imzalayamaması gereğiyle iptal edilmesini ifade etmektedir. Yürürlükte olmayan yasa, gelecek dönem için yeni bir tasarı gerektirecektir.
Bağlantılı Olay ve Aktörler
Yasada bahsedilen düzenlemeler, Marcin Romanowski adlı PiS milletvesinin “Adalet Fonu” skandalına karıştığı gerekçesiyle Avrupa Tutuklama İsteği altında yargılandığı 2024 yılına kadar ülkeyi terk ederek Macaristan’da siyasi sığınma aramasından sonra gündeme getirilmiştir. Koordinatör partiler KO, Polska 2050 ve PSL’dür.