Centre for Emerging Technology and Security (CETaS) ve Alan Turing Enstitüsü’nün raporuna göre, yapay zekâ (YZ) seçim süreçlerini giderek daha fazla etkiliyor. Rusya merkezli dezenformasyon ağları, seçim öncesinde YZ tarafından üretilen içeriklerle kamuoyunu manipüle etmeye çalışıyor. Politikacılar, rakiplerine karşı deepfake’leri kullanırken, YZ’nin seçim sonuçları üzerindeki etkisi, oy verme işleminin tamamlanmasından sonra daha belirgin hale geliyor. Uzmanlar, YZ’nin potansiyel tehlikelerine karşı düzenlemelerin ve farkındalığın artırılmasının önemine vurgu yapıyor.
Yapay Zekânın Demokrasi ve Seçimler Üzerindeki Etkisi: CETaS ve Alan Turing Enstitüsü Raporu
Yapay zekânın demokrasi ve seçimler üzerindeki etkileri hakkında pek çok mitin dolaştığını belirten Centre for Emerging Technology and Security (CETaS), Alan Turing Enstitüsü bünyesinde bir dizi rapor hazırladı. Bu raporlarda, dünya genelindeki seçimleri etkileyen deepfake’ler ve diğer zararlı üretken YZ ürünlerinin etkisini anlamak amacıyla basın makaleleri, hükümet bilgileri ve seçim kurumlarının verileri analiz edildi.
Dezenformasyon Ağları ve Rusya’nın Rolü
Araştırmacılar, farklı seçimlerden örnekler toplayarak, bu içerikleri kimin oluşturduğunu, YZ’nin nasıl kullanıldığını ve bu içeriklerin ne tür etkiler yarattığını belirlemeye çalıştılar. Seçim dönemlerinde politikacılarla ilgili viral deepfake’lere yönelik kullanıcı yorumları da incelendi. Rapor, Rusya ile bağlantılı dezenformasyon ağlarının, seçimlerden önce Kremlinci, Ukrayna karşıtı söylemleri yaymaya çalıştığını ortaya koydu. Bu ağlar, resmi haber gibi görünen YZ tarafından üretilen makaleler kullanarak belirli konularda, özellikle de Ukrayna Savaşı hakkında kamuoyunu etkilemeyi amaçlıyor.
Coğrafi Hedefler ve İç Çatışmaları Körükleme
Rusya’nın, Orta ve Doğu Avrupa’nın coğrafi konumu nedeniyle bölgedeki kamuoyu tartışmalarını, anlatıları ve vatandaşların görüşlerini şekillendirmekle ilgilendiği belirtiliyor. Polonya, Macaristan, Çek Cumhuriyeti ve Baltık ülkelerinde, Ukrayna’ya askeri ve mali yardımın devamını destekleyen partilere veya adaylara yönelik dezenformasyon operasyonları tespit edildi. Polonya’da ise yeni anlatılar oluşturmak yerine, mevcut iç çatışmaları körüklemeye yönelik girişimlerde bulunulduğu vurgulanıyor.
Sosyal Medyanın ve TikTok’un Etkisi
İnsanların haber kaynaklarının büyük bir bölümünü internetten alması nedeniyle sosyal medyanın, seçimler ve adaylar etrafındaki anlatıları şekillendirmede önemli bir rol oynadığı ifade ediliyor. Geçtiğimiz yıl Romanya’da TikTok’un Calin Georgescu’nun kampanyasını desteklemede önemli bir rol oynadığı gözlemlendi. Georgescu’nun bazı içerikleri siyasi veya seçimle ilgili olarak etiketlenmezken, diğer adayların içerikleri bu şekilde işaretlenerek algoritmalar tarafından daha az görünür hale getirildi.
Partilerin ve Politikacıların YZ Kullanımı
Rapor, sosyal medyanın seçim sonuçlarını etkilemede önemli bir rol oynadığını, YZ’nin ise seçmenlerin oy verme şeklini etkilemek için ek bir araç sağladığını belirtiyor. Bazı partilerin ve politikacıların, seçim kampanyalarında YZ tarafından üretilen reklamlar ve hatta rakiplerine yönelik deepfake’ler kullandığı tespit edildi. 2024 yılında Donald Tusk’a yönelik bir deepfake’in başka bir aday tarafından paylaşıldığı ve TikTok’ta Polonya’nın Avrupa Birliği’nden ayrılmasını destekleyen içeriklerin yaygınlaştığı belirtiliyor.
Seçim Sonrası Etkiler ve Finansal Motivasyonlar
YZ’nin etkisinin sadece seçim kampanyasıyla sınırlı kalmadığı, seçim sonrası dönemde de devam ettiği vurgulanıyor. Geçmiş seçimlerde, seçim sonuçlarının manipüle edildiği iddiaları ortaya atılmış ve bu iddiaları desteklemek için YZ tarafından üretilen sahte görüntüler ve videolar kullanılmıştı. Bu tür içeriklerin hızlı bir şekilde yayılmasına rağmen, genellikle kısa sürede ilgi kaybediliyor. Deepfake’leri üretenlerin finansal motivasyonları da dikkat çekiyor. Sosyal medya algoritmalarının sansasyonel ve yanıltıcı içerikleri teşvik etmesi, bu tür içeriklerin üretilmesini kârlı hale getiriyor.
Regülasyon ve Platformların Sorumluluğu
YZ’nin hem zararlı hem de faydalı amaçlarla kullanılabileceği belirtiliyor. Bazı ülkelerde adaylar, daha geniş bir seçmen kitlesine ulaşmak için YZ araçlarını çeviri yapmak amacıyla kullanıyor. Mevcut durumda, siyaset ve seçim kampanyalarında YZ kullanımına ilişkin yeterli etik ve sosyal sorumluluk standartlarının bulunmadığına dikkat çekiliyor. Politikacıların yayınladığı tüm YZ içeriklerini etiketlemeleri gerektiği ve diğer bir adayı karalayan veya fiziksel zarara yol açabilecek, şiddete teşvik eden veya kamu güvenliğini tehdit eden deepfake’lerin kaldırılması gerektiği öneriliyor. Platformların, bu tür sorunlara karşı daha etkili çözümler bulması için düzenlemelerin yapılması gerektiği vurgulanıyor.
Kriz Durumlarında YZ ve Veri Zehirlenmesi
Rapor, YZ’nin kriz durumlarında da etkili olabileceğini belirtiyor. Terör saldırıları veya ulusal güvenlik olayları gibi krizlerde sorumluların belirlenmesi ve gerçeklerin doğrulanması zaman alırken, bu süreçte dezenformasyonun yayılmasına zemin hazırlıyor. YZ tarafından üretilen sahte haberler ve görgü tanığı ifadeleri, kamuoyunu yanıltabiliyor. Ayrıca, YZ verilerinin “zehirlenmesi” (data poisoning) olarak adlandırılan bir durumun da risk oluşturduğu belirtiliyor. İnsanlar, yeni olaylar hakkında bilgi almak için YZ sohbet botlarını kullandığında, bu botlar internetten veri topluyor ve bu veriler, yanlış bilgiler içerebiliyor.
İsrail-İran Çatışması ve Deepfake’lerin Rolü
Son zamanlarda İsrail ve ABD ile İran arasındaki çatışmada, binalara yapılan füze saldırılarını, uçakların düşürülmesini ve sahte uydu görüntülerini gösteren gerçekçi deepfake’lerin sosyal medyada yayıldığı belirtiliyor. Bu tür içeriklerin, gerçek durumu çarpıtarak ve bilgi ekosistemini kirleterek yanıltıcı olduğu vurgulanıyor.
Sohbet Botlarında Kaynak Kontrolü ve İnsanoid Robotlar
Sohbet botlarını kullanırken kaynaklarını sorgulamanın önemine dikkat çekiliyor. Sohbet botlarının, BBC, Reuters veya Polonya Haber Ajansı gibi güvenilir kaynaklara atıfta bulunsa bile, orijinal içeriği değiştirebildiği belirtiliyor. İnsanoid robotların geliştirilmesi ve özellikle Çin’deki hızlı üretiminin potansiyel riskleri de ele alınıyor. Bu robotların fiziksel zarar verme, veri toplama ve gizlilik ihlali gibi tehlikeler oluşturabileceği vurgulanıyor.
YZ’nin Faydaları ve Gelecek Perspektifleri
İnsanoid robotların, hareket kabiliyeti kısıtlı kişilere yardımcı olabileceği ve afet durumlarında tehlikeli ortamlarda çalışabileceği gibi faydaları da olduğu belirtiliyor. YZ’nin hem faydalar hem de riskler taşıdığı ve bu nedenle dikkatli olunması gerektiği vurgulanıyor.
Kaynak : GazetaPrawna
