Alan Turing Enstitüsü bünyesindeki CETaS tarafından hazırlanan rapor, yapay zekânın demokrasi ve seçimler üzerindeki etkilerini inceliyor. Rusya merkezli dezenformasyon ağlarının seçim süreçlerini manipüle etmeye çalıştığı, siyasi aktörlerin rakiplerine karşı deepfake teknolojisini kullandığı belirtiliyor. Raporda, yapay zekâ kaynaklı içeriklerin yayılma hızı ve etkisinin sınırlı olmasına rağmen, seçim sonrası dönemde güveni sarsma potansiyelinin yüksek olduğu vurgulanıyor.
Yapay Zekânın Demokrasiye Etkisi: Mitler ve Gerçekler
Yapay zekânın demokrasi ve seçimler üzerindeki etkileri konusunda pek çok yanlış kanı dolaşımda. Alan Turing Enstitüsü bünyesindeki Centre for Emerging Technology and Security (CETaS) tarafından hazırlanan rapor serisi, basında çıkan haberleri, hükümetlerin ve seçim otoritelerinin açıklamalarını analiz ederek deepfake’lerin ve üretken yapay zekânın zararlı etkilerini anlamaya çalışıyor.
Seçimlerde Yapay Zekâ Kullanımının Ortak Noktaları
Araştırmacılar, farklı seçimlerden örnekler toplayarak, bu içerikleri kimin oluşturduğunu, yapay zekânın nasıl kullanıldığını ve içeriklerin ne tür etkiler yarattığını belirlemeye çalıştı. Ayrıca, seçim dönemlerinde siyasetçilere yönelik viral deepfake’ler hakkında kullanıcı yorumları da incelendi.
Deepfake’lerin Seçim Sonuçlarına Etkisi Belirsiz
Deepfake’lerin seçim sonuçlarını doğrudan etkileyip etkilemediğini kesin olarak belirlemek zor. Bir deepfake’in beğenilmesi veya sosyal medyada paylaşılması, kişinin oy tercihi hakkında bilgi vermiyor. Seçim kararlarını aile, arkadaşlar ve ideolojik görüşler gibi birçok faktör etkiliyor. Ancak araştırmalar, deepfake’lerin genellikle kısa sürede yayıldığını, ancak aynı hızla unutulduğunu gösteriyor. İnternetteki yoğun içerik akışı nedeniyle, tek bir deepfake’in seçim sonuçları üzerindeki etkisi diğer manipülasyon türlerine kıyasla daha düşük olabilir.
Rusya’nın Seçimlere Müdahale Girişimleri
CETaS raporunda, Rusya ile bağlantılı dezenformasyon ağlarının, seçimlerden önce ülkelerde Kremlin yanlısı ve Ukrayna karşıtı söylemleri yaymaya çalıştığı tespit edildi. Bu grupların, resmi haber gibi görünen yapay zekâ tarafından oluşturulan makaleleri yayarak belirli konularda, özellikle de Ukrayna savaşında kamuoyunu etkilemeye çalıştığı belirlendi.
Orta ve Doğu Avrupa’da Dezenformasyonun Hedefleri
Rusya’nın, coğrafi konumu nedeniyle Orta ve Doğu Avrupa bölgesindeki kamuoyu, söylem ve görüşlerini şekillendirmeye çalıştığı ifade ediliyor. Polonya, Macaristan, Çek Cumhuriyeti ve Baltık ülkelerinde, Ukrayna’ya askeri ve mali yardımın devamını destekleyen partilere veya adaylara yönelik dezenformasyon operasyonları düzenlendiği tespit edildi. Polonya’da ise mevcut iç çatışmaları körüklemeye yönelik girişimlerde bulunulduğu belirtiliyor.
TikTok’un Seçimler Üzerindeki Etkisi
İnsanların haber kaynaklarının büyük bir bölümünü internetten alması nedeniyle, sosyal medya platformları seçimler ve adaylar hakkındaki anlatıları şekillendirmede önemli bir rol oynuyor. Romanya’da geçen yıl TikTok’un Calin Georgescu’nun kampanyasını desteklemede önemli bir rol oynadığı görüldü. Georgescu’nun bazı içerikleri siyasi veya seçimle ilgili olarak işaretlenmezken, diğer adayların içerikleri bu şekilde işaretlenerek görünürlüğü azaltıldı.
Siyasi Kampanyalarda Yapay Zekâ Kullanımı
Sosyal medya platformları seçim sonuçlarını etkilemede önemli bir rol oynarken, yapay zekâ bu süreci etkilemenin yeni bir yolunu sunuyor. Siyasi partiler, kendi içeriklerini oluşturmak için yapay zekâ kullanıyor. Adaylar, yapay zekâ tarafından oluşturulan reklamlar yayınlıyor ve hatta rakiplerine yönelik deepfake’ler üretiyor. Bu içeriklerin çoğu, yapay zekâ tarafından oluşturulduğu belirtilmiyor.
Polonya’daki Deepfake Örnekleri
2024 yılında Donald Tusk’a yönelik bir deepfake, başka bir aday tarafından paylaşıldı. Ayrıca, TikTok’ta Polonya’nın Avrupa Birliği’nden ayrılmasını destekleyen içeriklerin yaygınlaştığı gözlemlendi.
Seçim Sonrası Deepfake Tehdidi
Yapay zekânın etkisi sadece seçim kampanyasıyla sınırlı değil. Seçimlerden sonra da dezenformasyon riski devam ediyor. Geçmiş seçimlerde, seçimlerin sahte olduğu iddiaları ortaya atılmış ve bu iddiaları desteklemek için yapay zekâ tarafından oluşturulan görüntüler ve videolar kullanılmıştı. Bu tür içeriklerin gerçekçi olması ve yapay zekâ araçlarının kolayca erişilebilir olması, dezenformasyonun yayılmasını kolaylaştırıyor. Fakenews’in ortaya çıkarılması zor olsa da, hasar genellikle çoktan verilmiş oluyor.
Deepfake’lerin Finansal Motivasyonları
Sosyal medya algoritmalarının sansasyonel, tıklama tuzağı ve tartışmalı içerikleri öne çıkarması, bu tür içeriklerin üretilmesini kârlı hale getiriyor. Bazı kişiler bu fırsatı değerlendirerek, seçimleri etkilemek yerine sadece tıklama ve reklam gelirleri elde etmeye çalışıyor. Hatta bazı deepfake’ler, siyasetçilerin sahte finansal programları desteklediği izlenimini yaratarak dolandırıcılık amaçlı kullanılıyor.
Regülasyon ve Hükümetlerin Rolü
Yapay zekâ hem faydalı hem de zararlı amaçlarla kullanılabilir. Bazı ülkelerde adaylar, daha geniş bir kitleye ulaşmak için yapay zekâ araçlarını çeviri yapmak için kullanıyor. Hindistan’da bazı adaylar, seçim manifestolarını yedi veya sekiz farklı dile çevirmek için yapay zekâ araçlarını kullandı. Ancak, siyaset ve seçim kampanyalarında yapay zekâ kullanımına ilişkin etik ve sosyal sorumluluk standartlarının eksikliği göze çarpıyor. Bu nedenle, siyasetçilerin yayınladığı tüm yapay zekâ içeriklerini etiketlemelerini zorunlu kılan yeni düzenlemeler gerekiyor. Ayrıca, başka bir adayı karalayan veya fiziksel zarara yol açabilecek, şiddeti teşvik edebilecek veya kamu güvenliğini tehdit edebilecek deepfake’lerin kaldırılması da zorunlu hale getirilmeli.
Kriz Durumlarında Yapay Zekâ
Terör saldırıları, ulusal güvenlik olayları ve uluslararası çatışmalar gibi kriz durumlarında yapay zekânın etkileri de incelendi. Olayın sorumlularını ve motivasyonlarını belirlemek ve gerçekleri doğrulamak zaman alıyor. Bu süreçte dezenformasyonun yayılmasına ve kafa karışıklığına zemin hazırlanıyor. İngiltere’de, Southport’ta yaşanan saldırıların ardından, zanlıların kimliği hakkında yanlış bilgiler yayılmış ve bu durum belirli gruplara yönelik şiddete yol açmıştı. Yapay zekânın, gelecekteki krizlerde komplo teorilerini yayarak, kafa karışıklığı yaratarak veya kamuoyunu manipüle ederek durumu nasıl kötüleştirebileceği araştırılıyor.
Data Poisoning ve Chatbot’lar
Saldırıların ardından yapay zekâ tarafından oluşturulan sahte görüntülerin ve tanık ifadelerinin yaygınlaştığı tespit edildi. Ayrıca, data poisoning olarak bilinen bir yöntemle, chatbot’ların yanlış bilgilere yönlendirilmeye çalışıldığı belirlendi. Chatbot’lar, eğitim verilerinde bulunmayan konular hakkında bilgi edinmek için interneti tarıyor ve Wikipedia gibi herkesin düzenleyebildiği kaynaklardan bilgi alıyor. Rusya ile bağlantılı grupların, Wikipedia sayfalarını düzenleyerek ve sahte haberlerle chatbot’ların yanıtlarını etkilemeye çalıştığı ortaya çıktı.
İsrail-İran Çatışmasında Dezenformasyon
Yapay zekâ tarafından oluşturulan dezenformasyonun, İsrail ve ABD ile İran arasındaki devam eden çatışmada da önemli bir rol oynadığı gözlemlendi. Binalara yapılan roket saldırılarını, uçakların düşürülmesini ve sahte uydu görüntülerini gösteren gerçekçi videolar, sosyal medyada hızla yayıldı. Bu içerikler, gerçek durumu yanlış yansıtarak ve bilgi ekosistemini kirleterek yanıltıcı bilgilere yol açıyor.
Chatbot’ları Doğrulama Gerekliliği
Chatbot’ları kullanırken, kaynaklarını sorgulamak önemli. Chatbot’lar, BBC, Reuters veya Polonya Haber Ajansı gibi güvenilir kaynaklara atıfta bulunsa bile, orijinal içeriği değiştirebiliyor. Gemini veya Copilot gibi araçlar işleri kolaylaştırsa da, kullanıcıların bilgi kaynaklarına doğrudan erişmeleri ve doğrulamaları gerekiyor.
Humanoid Robotların Gelişimi
Humanoid robotların geliştirilmesi, özellikle Çin’de devlet desteğiyle hızla ilerliyor. Yapay zekâ ile fiziksel cihazların entegrasyonunun potansiyel riskleri bulunuyor. Bir humanoid robot, sisteminin ele geçirilmesi veya hasar görmesi durumunda fiziksel zarar verebilir. Robotların, çevreyi gözetleyerek kişisel verileri toplayabileceği ve bu verilerin reklam veya gözetleme amaçlı kullanılabileceği de endişe verici.
Humanoid Robotların Faydaları
Humanoid robotların dezavantajlarının yanı sıra, hareket kabiliyeti kısıtlı olan kişilere ev işlerinde yardımcı olabileceği gibi avantajları da bulunuyor. Ayrıca, afet durumlarında tehlikeli ortamlarda çalışarak kurtarma operasyonlarına destek sağlayabilirler.
Kaynak : GazetaPrawna
