Çin ordusu, yeni uçak gemisi Fujian’da gerçekleştirdiği çığır açan tatbikatlardan oluşan bir dizi fotoğraf ve video yayınladı. Tatbikatlarda yeni elektromanyetik fırlatma sistemleri ve çeşitli yeni uçaklar kullanıldı. Bu durum, Çin donanmasının havacılık gücünün gelecekteki standardını belirledi.
Testlerin Zamanı ve Kapsamı
Çin Donanması ve devlet medyası 1. pazartesi günü, 2024 Mayıs ayından bu yana süren Fujian üzerinde yapılan deneme uçuşlarının görsellerini yayınladı. Görüntüler, katapult çalıştırma, havalandırma, iniş ve havayı takip eden operasyonları kapsar.
Fujian hâlâ savaşta kullanılmaya hazır değildir; Amerikalı en büyük flota oklarının potansiyeline ulaşmadığı açıktır.
Teknolojik Yenilikler: Katapult ve Uçaklar
Çin’in ilk katapultlu ayracı Fujian’da, par makyajına dayanan ski‑jump sistemlerinden farklı olarak elektromanyetik bir katapult (EMALS) kullanılmıştır. EMALS, 2017’de gemi Gerald R. Ford’da kullanılmaya başlanan öncül sistemin tam sürümüdür. 2023 inde yapılan rapora göre, EMALS yalnızca 600 aktif çarpışma başına bir arıza ile çalışmıştır; 4 000 oturuma εn başarılabilir seviyede güvenilirlik sağlanmamıştır.
Çin, evrimsel bir sürümü (suyun basıncıyla çalışan), uzun sürede test edilen sistem üzerinden ileriye doğru geçiş yapmadan doğrudan elektromanyetik tasarıma odaklanmıştır. Denemeler katapultun çalıştığını gösterse de, tahmini performans ve güvenilirlik hala belirsizdir.
Fujian’in uçuş yürütme potansiyeli, üç yeni hemle aktyonta birleşir:
- J‑15T – modern J‑15’in catapult ile uyumlu, güçli motorlar, geliştirilmiş elektronik ve radar sistemleri, daha fazla silah taşıma yeteneği.
- J‑35 – stealth, beşinci nesil multirole uçak; ilk örneği 2021’de gösterildi.
- KJ‑600 – hata radarı ve kontrol istasyonu; Amerikan E‑2 Hawkeye’ye benzer AWACS kanonuna sahip, ancak kompakt ve katapultla çalışabilir.
Ekstra asistan olarak Z‑20 helikopterleri, kurtarma, taşıma ve denizaltı savaşında kullanılacak.
Çin’in Geçmişi ve Geleceği
2000’li yıllarda dışarıdan rapor verilen bozu araştırmaların ardından, 2016’da ilk denizaltılı gemi Liaoning hizmete girdi. O zamandan beri dört yıllık yepyeni bir platform olan Fujian, 2024’te serbest uçuş testlerine girdi.
Çin’in bir sonraki kitlesel üretim modeli Type 004, 202,3’e kadar tahmini olarak hizmete gelecek; US Navy’nin 10 adet catapultlu oktoğru taşımasıyla karşılaştırıldığında, Çin şu anda dört katı planlamaktadır.
ABD ile Karşılaştırma ve Stratejik Etkiler
Çin’de yayınlanan test görüntüleri, yalnızca propaganda amaçlıdır; henüz gemi ve uçaklar teçhizat olarak haruzu yapabilmiş değildir. EMALS’nin F‑35C için hala sertifikalı olmadığını ve yalnızca F/A‑18 ile sınırlı olduğunu hatırlatmak önemlidir.
Çin’in “savaş için hazır” olmadığı her ne kadar ilerleme gösterse de, tam operasyonel yetkinliğe ulaşmak için henüz birkaç yıl sürebilir. Bu süreç, mürettebat eğitimi, teknik hataların giderilmesi ve testlerin tamamlanması ile birlikte devam edecektir.