Aşırı sağcı yayıncı Wojciech Sumliński, son yıllarda Jedwabne’de 1941’de Yahudilerin toplu katliamı hakkındaki tarihi gerçeği baltalamak amacıyla yüz binlerce zloty topladı. TVN24.pl ve Wp.pl portallarının haberine göre, toplanan paraların tam olarak nereye harcandığı bilinmiyor. Yayıncı, makale yayınlandıktan sonra yazarlarına “yalanlar ve manipülasyonlar” yapmakla suçladı.
Çevrimiçi Lisans ve Finansman Gerçekleri
2021 yılında, sağcı yayıncı Wojciech Sumliński, YouTube’da “Powrót do Jedwabnego” başlıklı videoyu yayınladı. Video, Polonyalıların 43’teki Yahudi katliamının gerçekleşmediğini iddia ediyordu. Yayın 450.000 PLN başlıkta bir internet toplama aracılığıyla finanse edildi.
YouTube, içeriğin nefret söylemi kurallarını ihlal ettiğini belirterek Sumliński’nin kanalı “Press.pl” habercisine yapılan açıklamada kapattı. Kanal, aynı yıl içinde “STOP cenzurze wolnych mediów! #Powrót_do_Jedwabnego i proces z YouTube!” adlı bir toplama ile birlikte, YouTube’a karşı dava açmayı da plan etti ancak dava düzeniyle ilerlemedi.
Yurt Dışındaki Özel Toplama Çabaları
Ayarlanıp yürürlükten kaldırılan bir dizi toplama, 2022’de polat işlemlerini hedef alan girişim olarak karşımıza çıktı. Bu toplanmalarda en az 107.000 PLN tahsil edildi. Mağlubiyetse, “Pomnik prawdy” projesine dahil edilmek üzere toplam 418.000 PLN fazlası toplanmaya çalışıldı.
Toplanan fonun amacı, Almanya’daki bir katliam hatırası olarak “özür” alan bir tarlani satın almak, o alanda azote bir anıt yerleştirmekti. Tarlanın ancak bir Łomża tarımcısına ait olduğu ortaya çıktı; Sumliński bu araziyi tek taraflı olarak kiralamıştı.
역사에 대한 외부적 조선과 공식 증언
Eylül 2023’te, Sumliński, 7 ta taş öne çıkardı ve üzerlerine “Jedwabnom’da katliam Almanya tarafından yapıldı” ifadesini taşıyan levhalar yerleştirdi. Bu değişik tablo, tarihçilerin kanıtlarıyla çelişki oluşturdu ve işlem şu anda Prokuratur tarafından soruşturuluyor.
Yapılan açıklamalara göre, Sumliński hem YouTube’a tahta eğmeyip, hem de bizzat “alternatif” bir web sitesi kurma sözü vermiş; fakat bu site hiçbir adım atılamamış, tüm toplama girişimleri Zrzutka.pl tarafından izinsiz kapatılmış.
Yapılan Sorular ve Yanıtların Eksikliği
TPV, Wp.pl ve Tvn24.pl, Sumliński’ye “YouTube’a neden dava açmadı?” ve “Bilgilendirme beklentilerini nasıl karşıladın?” gibi sorular yöneltti. Sumliński, Polonya hukukunun bu konuda onun lehine olmadığını belirtti; ayrıca portalın hepsini kendi başına kaldırdığı iddiasını da savundu.
Portal, Yükleyeceği Sorunlara “hukuki bakım süreci” sebebiyle açıklama sunmadı. Yanıtta, Sumliński X’te “kandırıcı ve yalan” içeriklerinden söz ettiğini ekledi. Tahta, resmi sürecin bir parçası olarak henüz sonucu belli değil.



