Polonya Yüksek İdare Mahkemesi (NSA), daha önce yerel mahkeme tarafından reddedilen, Polonyalı vatandaşların yurt dışında gerçekleştirdiği eşcinsel evliliğin nüfus kayıtlarına geçirilmesi talebini kabul etti. Mahkeme, sivil kayıt sistemindeki teknik eksikliklerin kararın uygulanmasına engel teşkil etmediğini vurguladı. Kararın ardından, sivil kayıt düzenlemelerinde “kadın” ve “erkek” ibarelerinin sırasıyla “ilk eş” ve “ikinci eş” olarak değiştirilmesi için çalışmalar başlatıldı.
Yüksek İdare Mahkemesi’nin Kararı
Mart ayının ikinci yarısında Polonya Yüksek İdare Mahkemesi (Naczelny Sąd Administracyjny), başkentteki idari mahkemenin kararını ve daha önce eşcinsel evliliğin nüfus kayıtlarına geçirilmesini reddeden kararı iptal etti. Mahkeme, başkentteki sivil kayıt müdürünü, evliliğin idari belgelerinin iadesinden itibaren 30 gün içinde bu evliliği transkripsiyon yoluyla nüfus kayıtlarına geçirmeye zorladı.
Teknik Eksiklikler Gerekçe Olarak Kabul Edilmedi
NSA’nın gerekçesinde, sivil kayıt sisteminin bilgi teknolojileri altyapısındaki teknik uyumsuzluklar ve yürütme kararlarındaki (cinsiyet kriterine dayalı rubriklerin adlandırılması dahil) eksikliklerin, ilk derece mahkemesinin ret gerekçesi olarak sunulmasının, idari makamın kararı uygulama yükümlülüğünü ortadan kaldırmadığı belirtildi.
“Kadın” Yerine “İlk Eş”
Sivil kayıtlarla ilgili düzenlemelerde değişiklik yapılması için çalışmalar devam ediyor. Yeni düzenleme, evlilik cüzdanlarının kısa ve tam nüshasındaki “kadın” ve “erkek” ifadelerinin sırasıyla “ilk eş” ve “ikinci eş” ifadeleriyle değiştirilmesini öngörüyor. Bu değişiklik, aynı cinsiyetten evliliklerin kayıt altına alınmasını mümkün kılacak.
Dijital Dönüşüm Bakanlığı’nın Açıklaması
Proje sorumlusu Dijital Dönüşüm Bakanlığı, düzenleme taslağının görüş, istişare ve uzlaşma süreçlerinde alınan geri bildirimlerin değerlendirme aşamasında olduğunu bildirdi. Bakanlık sözcüsü Grzegorz Bruszewski, “NSA kararının uygulanması, düzenlemenin revize edilmesinden ayrı bir konudur. Kararın uygulanmasını sağlayacak adımları atacağız” dedi.
İçişleri ve İdare Bakanlığı’nın Tutumu
Sivil kayıt dairelerine bağlı olan İçişleri ve İdare Bakanlığı da, olası yasal çözümlerle ilgili bakanlıklar arası görüşmelerin devam ettiğini açıkladı. Bakanlık, NSA kararının “bireysel bir davaya ilişkin” olduğunu ve “bu somut olay örgüsünde bağlayıcı” olduğunu vurguladı. Varşova Belediye Başkan Yardımcısı Aldona Machnowska-Góra, sivil kayıt dairesinin, NSA kararının nasıl uygulanacağına dair bakanlıklardan talepte bulunduğunu ve sivil kayıt sisteminde değişiklikler yapılması gerektiğini belirtti.
PESEL Numarası Sorunu
Machnowska-Góra, şu anda aynı cinsiyetten iki kişinin PESEL numarasının sisteme kaydedilemediğini açıkladı. Başkentteki sivil kayıt dairesinin, mahkeme kararının nasıl uygulanacağına dair bilgi alması gerektiğini vurguladı.
Avrupa Birliği Hukuku Uyarınca Yükümlülük
Mart ayındaki karar, 2018 yılında Berlin’de yasal olarak evlenen iki Polonyalı vatandaşın durumunu ilgilendiriyor. Çift, Polonya’ya taşınmak istedi ve evliliklerinin ülkede tanınması için Alman evlilik cüzdanlarının Polonya sivil kayıtlarına geçirilmesi talebinde bulundu. Ancak, Polonya yasalarının aynı cinsiyetten evliliğe izin vermemesi nedeniyle talepleri reddedildi. Bu konuda 2023 yılında NSA, Avrupa Adalet Divanı’na ön karar sorusu yöneltti. İki yıl sonra, Kasım 2025’te Divan, bir üye devletin, başka bir AB ülkesinde yasal olarak yapılan aynı cinsiyetten evliliği, kendi yasaları bu tür birliktelikleri tanımıyor olsa bile tanımakla yükümlü olduğunu hükmetti. Avrupa Adalet Divanı’nın cevabının ardından dava NSA’ya geri döndü.
Kaynak : Gazeta
