ABD ve İran, Orta Doğu’daki gerilimi düşürmeyi hedefleyen geçici bir barış mutabakatı üzerinde prensipte anlaştı. 26 Mayıs Salı günü detayları belirlenen taslak metin, Hürmüz Boğazı’nın ticari trafiğe açılmasını ve nükleer faaliyetlerin kısıtlanmasını öngörüyor. Nihai onay için Donald Trump’ın değerlendirme süreci beklenirken, bölgedeki askeri hareketlilik ve çatışmalar devam ediyor.
Süreçte Trump Etkisi
ABD ve İranlı müzakerecilerin 26 Mayıs Salı günü üzerinde uzlaştığı taslak metin, tarafların üst düzey onayına sunuldu. ABD tarafı İran’ın anlaşmaya onay verdiğini belirtirken, Tahran yönetimi bu gelişmeye dair resmi bir açıklamada bulunmadı. Nihai mutabakatın hayata geçmesi için gözler ABD Başkanı Donald Trump’a çevrilmiş durumda. Bir ABD’li yetkili, mevcut anlaşmanın tarafları müzakere masasına oturtmayı hedefleyen bir çerçeve olduğunu vurgularken, Trump’ın konuyu değerlendirmek üzere birkaç gün süre istediği ifade edildi.
Taslak Mutabakatın Detayları
Axios tarafından paylaşılan detaylara göre, memorandum Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin “sınırsız” hale getirilmesini şart koşuyor. Anlaşma metnine göre İran, boğaz geçişlerinden ücret talep etmeyecek ve 30 gün içerisinde bölgedeki deniz mayınlarını temizleyecek. Buna karşılık ABD, uyguladığı deniz ablukasını kaldırmayı taahhüt edecek. Nükleer başlıkta ise İran’ın silah üretiminden vazgeçmesi öngörülürken; yüksek zenginleştirilmiş uranyumun bertarafı ve uranyum zenginleştirme programının geleceği bir sonraki müzakere aşamalarında ele alınacak. ABD tarafı ise İran’a yönelik yaptırımların kaldırılması ve dondurulmuş fonların serbest bırakılması konusunu görüşmeyi, ayrıca insani yardım mekanizmalarını değerlendirmeyi kabul ediyor.
Bölgede Devam Eden Askeri Gerilim
Diplomatik görüşmeler sürerken, sahada çatışmalar devam ediyor. 27-28 Mayıs gecesi İran güçlerinin, boğazı izinsiz geçmeye çalışan dört ticaret gemisine ateş açtığı rapor edildi. Tahran, nihai barış anlaşması imzalanana kadar geçişlerin kapalı kalacağını duyurmuştu. Öte yandan, 27 Mayıs Çarşamba günü Reuters haber ajansı, ABD ordusunun İran içerisinde ABD güçleri ve ticari deniz taşımacılığı için tehdit oluşturan bir askeri tesise saldırı düzenlediğini bildirdi.
Kaynak : Gazeta
