Rusya’ya ait olduğu değerlendirilen “Kosmos” serisi uydular, Mayıs ayının üçüncü haftasından itibaren yörünge manevraları yaparak, Ukrayna’nın askeri istihbarat faaliyetlerinde kilit rol oynayan ICEYE X-36 radar uydusuna yakın bir konuma yerleşti. Eski bir ABD hava kuvvetleri istihbarat subayı olan Greg Gillinger tarafından analiz edilen bu hareketlilik, Rus uydularının 500 metre ile 22 kilometre kadar yakınına geldiğini ortaya koyuyor. Uzmanlar, bu durumun gözlem, veri sinyallerinin kesilmesi veya potansiyel fiziksel müdahaleler için bir hazırlık olabileceğini belirtirken, taraflar arasındaki uzay rekabetinin askeri bir boyuta taşındığına dikkat çekiyor.
Yörüngede alışılmadık yakınlaşma
Rus askeri birimleri, yıllardır “denetim” adını verdikleri küçük uydularla karşı tarafın uydularını yakın mesafeden izleme kapasitesini test ediyor. Bu vakada hedef, 2024 yılında SpaceX’in Falcon 9 roketiyle yörüngeye yerleştirilen, yaklaşık 90 kilogram ağırlığında ve her hava koşulunda görüntü alabilen ICEYE X-36 uydusu oldu.
Nisan ayında Soyuz 2.1b roketiyle fırlatılan Kosmos 2610-14 numaralı uydular, başlangıçtaki 97 derecelik yörünge eğimlerini 14 Mayıs’tan itibaren değiştirerek X-36’nın bulunduğu 97,8 derecelik rotaya taşıdı. Uzmanlara göre, sınırlı yakıt rezervine sahip küçük uydular için oldukça maliyetli olan bu manevra, Rus cihazlarının X-36’ya müdahale edebilecek kadar yaklaşmasını sağladı.
Stratejik bir tehdit olarak Iceye
Rusya’nın bu operasyonu, Iceye konstelasyonunu “düşmanca bir unsur” olarak görmesiyle ilişkilendiriliyor. Fiin-Polonya ortaklı bu şirket, Ukrayna’ya sunduğu radar verileriyle Rus hava savunma sistemlerinin ve kritik altyapıların tespit edilmesinde belirleyici bir rol oynuyor. Rusya, daha önce sivil uyduların askeri amaçlarla kullanılması durumunda onları meşru hedef olarak göreceğini beyan etmiş olsa da, şu ana kadar fiziksel bir saldırı gerçekleştirmemiştir.
Uzayda artan askerileşme
Batılı ülkeler uzun süredir Rusya’yı özel “savaş uyduları” geliştirmekle suçluyor. Benzer şekilde, Kanada ve ABD gibi ülkelerin de uzayda savunma ve gözetleme kapasitesini artıran benzer manevralar gerçekleştirdiği biliniyor. Nisan ayında gerçekleşen bir olayda, ABD’nin GSSAP programına ait bir denetim uydusu, manevra yapan Rus Kosmos 2589 uydusunun yanına gelerek bir “yörünge nöbeti” tutumu sergilemişti.
Uzay, mevcut durumda doğrudan bir çatışma sahası olmaktan ziyade, büyük güçlerin birbirini izlediği ve sinyal savaşı verdiği bir arena konumunda. Ancak gözlemciler, olası bir topyekün çatışma durumunda yörüngenin hızla bir savaş alanına dönüşeceğini vurguluyor.
Kaynak : Gazeta
