Polonya Senatosu, savcılık kararlarının yargı tarafından denetlenmesini öngören Ceza Muhakemesi Kanunu ve Ceza Mali Kanunu değişikliğini oybirliğiyle kabul etti. Yeni düzenleme, bir tarafın avukatının ifade alma sürecine katılımının savcı tarafından reddedilmesi durumunda, bu karara karşı mahkemeye itiraz hakkı tanıyor. Değişiklik, Senato tarafından kabul edilen iki düzeltme ile birlikte nihai onay için Sejm’e (Polonya Parlamentosu alt kanadı) geri gönderildi.
Soruşturma Sürecinde Yargı Denetimi
Polonya Adalet Bakanlığı tarafından hazırlanan ve Mayıs ayı ortasında Sejm tarafından kabul edilen yasa tasarısı, Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 87. maddesinde kapsamlı değişiklikler içeriyor. Mevcut uygulamada, taraf olmayan bir kişinin avukatının sürece dahil edilmesine yönelik savcılık ret kararlarına karşı sadece savcının üst makamına itiraz edilebiliyordu. Yeni düzenleme ile bu tür itirazların yetkili yerel sulh mahkemesi tarafından 7 gün içerisinde karara bağlanması öngörülüyor.
Yasal Değişikliğin Kapsamı ve Senato Müdahalesi
Senato, Sejm’den gelen metne iki düzeltme ekledi. Bunlardan ilki, savcının ret kararı henüz kesinleşmeden, yani mahkeme itirazı inceleyene kadar, avukatın yokluğunda işlem yapılmasına olanak tanıyan “soruşturmanın önemli menfaati” ifadesinin metinden çıkarılmasıdır. Bu düzeltme 61 kabul, 27 ret oyuyla kabul edildi. İkinci düzeltme ise tamamen dilbilgisel olup oybirliğiyle onaylandı.
Barbara Skrzypek Vakası ve Yasal İhtiyaç
Bu düzenlemenin gerekliliği, Jarosław Kaczyński’nin uzun süreli çalışma arkadaşı Barbara Skrzypek’in ölümüyle gündeme gelen tartışmalara dayanıyor. 12 Mart’ta Varşova Bölge Savcılığı’nda ifade verirken, savcı Ewa Wrzosek, o dönemki kanun hükümlerine dayanarak Skrzypek’in avukatı Krzysztof Gotkowicz’in görüşmeye katılmasına izin vermemişti. Ardından yaşanan ani ölüm ve takip eden süreçte yapılan soruşturmaların takipsizlikle sonuçlanması, avukatlık haklarına dair yasal boşlukların tartışılmasına yol açmıştı.
Adalet Bakanlığı, savcının avukatın katılımını reddetme yetkisini “sadece hukuki yardımdan mahrum bırakmak değil, kişinin yargılamadaki menfaatini fiilen yok saymak” olarak tanımlayarak, bu yetkinin denetimsiz bırakılmasının anayasal açıdan riskli olduğunu vurguladı. Yasalaşma sürecinin ardından, değişikliğin ilanından 14 gün sonra yürürlüğe girmesi planlanıyor.
Kaynak : GazetaPrawna
