Polonya Senatosu, öğrencilerin hak ve yükümlülüklerini tek bir katalog altında toplayan ve bir koruma sistemi oluşturan yeni yasa tasarısını kabul etti. 60 kabul, 27 ret oyuyla onaylanan yasa, öğrencilere kendi görünüşlerini belirleme hakkı tanırken, okul yönetimi ve disiplin süreçlerine dair yeni standartlar getiriyor. Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki’nin imzasına sunulan düzenlemenin, bazı istisnalar haricinde 1 Eylül 2026 tarihinde yürürlüğe girmesi planlanıyor.
Yasal Düzenlemenin Amacı ve Kapsamı
Senato tarafından onaylanan yasa, eğitim sistemindeki öğrenci hak ve yükümlülüklerini düzenleyerek şeffaflaştırmayı hedefliyor. Düzenleme kapsamında, Ulusal Öğrenci Hakları Ombudsmanlığı gibi makamların oluşturulması ve okul konseylerinin kurulması zorunlu hale getiriliyor. Yeni sistem, öğrencilerin eğitim haklarının korunması için merkezi ve yerel düzeyde bir ombudsman ağı öngörüyor.
Öğrencilere Görünüş ve Kıyafet Hakkı
Yasa, ilk ve ortaöğretim seviyesindeki öğrencilere kendi kıyafetlerini ve görünüşlerini belirleme hakkı tanıyor. Öğrencilerin ayrımcılığa maruz kalmama hakkı yasal güvence altına alınırken, kişisel görünüş tercihlerinin genel sosyal normlara uygun olması şart koşuluyor. Nefret söylemi içeren, ayrımcı, hukuka aykırı veya güvenlik riski oluşturan kıyafetlerin giyilmesi ise yasaklanıyor. Ayrıca beden eğitimi, laboratuvar ve atölye çalışmaları gibi özel durumlarda okul tüzüğündeki kurallara uyum zorunluluğu devam ediyor.
Disiplin Cezaları ve İtiraz Süreçleri
Yeni düzenleme ile öğrencilere uygulanacak disiplin cezaları yazılı uyarı, kınama, okul değişikliği ve okuldan ihraç şeklinde kataloglanıyor. Bir ceza verilmeden önce her iki tarafın ve tanıkların dinlenmesi, okuldan uzaklaştırma veya ihraç gibi ciddi durumlarda ise öğretmenler kurulu onayı, öğrenci konseyi ve öğrenci hakları ombudsmanının görüşünün alınması zorunlu hale getiriliyor. Reşit olmayan öğrencilerin disiplin süreçlerinde ebeveynlerinin taraf olarak katılım hakkı bulunuyor ve öğrenci, suçu kesinleşene kadar “masum” kabul ediliyor.
Kurumsal Yapı ve Geçiş Süreci
Yasaya göre, Ulusal Öğrenci Hakları Ombudsmanı’nın yanı sıra 16 bölge ombudsmanı ile yerel düzeyde belediye ve ilçe ombudsmanları görev yapacak. Okul bünyesindeki ombudsmanların oluşturulması zorunluluğu ise 1 Eylül 2028 tarihine kadar ertelenmiş olup, bu tarihe kadar isteğe bağlı tutulmuştur. Ayrıca, öğrencinin disiplin sicilindeki kayıtların saklanma süresi 3 yıldan 1 yıla indirilmiş ve özel okul statüsündeki kurumlarda okul konseyi oluşturma zorunluluğu kaldırılmıştır.
Kaynak : GazetaPrawna
