ABD Başkanı Donald Trump ve Pakistan Başbakanı Shehbaz Sharif tarafından açıklanan ABD-İran barış mutabakatı, Avrupa Birliği nezdinde olumlu karşılandı. Avrupa Birliği yetkilileri, anlaşmanın bölgedeki gerilimi düşürmesini ve Hürmüz Boğazı’ndaki seyrüsefer serbestisinin yeniden tesis edilmesini beklediklerini belirttiler. Söz konusu gelişme, 18-19 Haziran tarihlerinde Brüksel’de düzenlenecek olan AB zirvesinin ana gündem maddelerinden biri olacak.
AB Diplomasisinden Destek Mesajı
AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, ABD ile İran arasında varılan mutabakatın AB dışişleri bakanları tarafından ele alınacağını duyurdu. Kallas, “İran, Körfez ülkeleri ve Amerikalı ortaklarımızla iletişim halindeyiz. Nükleer müzakerelerdeki deneyimimizle yardıma hazırız” açıklamasını yaptı. AB’nin bu ön mutabakattan memnuniyet duyduğunu ifade eden Kallas, sürecin nihayete ermesini desteklediklerini ve Hürmüz Boğazı’nın açık tutulmasının bölge için hayati önem taşıdığını vurguladı.
Avrupa Konseyi ve Komisyonu’nun Yaklaşımı
Avrupa Konseyi Başkanı Charles Costa, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, “Washington ve Tahran arasındaki anlaşmayı memnuniyetle karşılıyorum. Bu maliyetli savaşın sona ermesini ve Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer özgürlüğünün tam olarak tesis edilmesini bekliyorum” ifadelerini kullandı. Costa, silahların susması ve sorunların uluslararası hukuka uygun şekilde çözülmesi gerektiğini belirterek, AB’nin Orta Doğu’da kalıcı barış için strateji geliştirmeye hazır olduğunu belirtti.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ise anlaşmanın daha geniş kapsamlı barış ve güvenlik müzakerelerine kapı araladığını kaydetti. Von der Leyen, “Anlaşma, İran’ın nükleer ve balistik programlarını ile bölgedeki istikrarsızlaştırıcı faaliyetlerini sona erdirmelidir” değerlendirmesinde bulundu. Ayrıca Lübnan’daki duruma dikkat çeken von der Leyen, egemenlik ve toprak bütünlüğüne saygı duyulması çağrısını yineledi.
Enerji Arzında Çeşitlilik Vurgusu
Von der Leyen, enerji bağımlılığının bir silah olarak kullanıldığını belirterek bu durumdan ders çıkarılması gerektiğini ifade etti. “Tedarik rotalarımızı çeşitlendirmeli ve Hürmüz Boğazı’ndaki tıkanıklığı önlemek için alternatif ihracat koridorları geliştirmeliyiz” dedi.
Almanya’dan Diplomatik Gelişmelere İlişkin Yorumlar
Almanya kanadı da anlaşmayı destekleyen açıklamalarda bulundu. Friedrich Merz, gelişmeyi “diplomatik bir dönüm noktası” olarak nitelendirerek, anlaşmanın dünya ekonomisini canlandırabileceğini belirtti. Alman diplomasisi temsilcisi Johann Wadephul ise Hürmüz Boğazı’nın hiçbir kısıtlama, gümrük vergisi veya benzeri ücret olmaksızın seyrüsefere açılmasının kritik olduğunu vurguladı.
Süreç Hakkında Bilgiler
ABD ve İran’ın bir ön barış anlaşmasına vardığı, 14 Haziran Pazar günü Donald Trump ve Shehbaz Sharif tarafından duyuruldu. Trump, Hürmüz Boğazı’nın derhal açılması ve İran limanlarına uygulanan blokajın sona erdirilmesi talimatını verdiğini belirtti. Anlaşmanın resmi imza sürecinin 20 Haziran Cuma günü İsviçre’de gerçekleşmesi bekleniyor.
Kaynak : Gazeta
