Polonya Sosyal Sigortalar Kurumu (ZUS), 1 Ocak 2026 itibarıyla engelli bireylere yönelik destek ödeneği programında üçüncü ve son başvuru aşamasını hayata geçiriyor. Yeni düzenleme ile destek ihtiyacı puanlamasında 78 ila 86 puan aralığında yer alan kişiler, ilk kez mali yardımdan yararlanma hakkı kazanıyor. Süreç, bölgesel engellilik değerlendirme birimi (WZON) kararı ve ardından ZUS’a yapılacak başvuru olmak üzere iki aşamalı bir prosedürü zorunlu kılıyor.
Destek Ödeneğinde Güncel Değişiklikler
2024 yılında yürürlüğe giren destek ödeneği, engelli bireylere sağlanan bağımsız bir yardım mekanizmasıdır. Bu ödeme; sosyal emeklilik, yaşlılık aylığı veya “bakıma muhtaç kişiler için 500+” gibi diğer sosyal hakların yanında alınabilmektedir. Gelir durumuna bakılmaksızın verilen bu yardım, gelir vergisinden muaftır ve icra yoluyla haczedilemez.
1 Ocak 2026’da başlayan üçüncü aşama ile programın kapsamı önemli ölçüde genişletildi. Daha önce yönetmelik dışında kalan 78-86 puan aralığındaki binlerce engelli birey, bu tarihten itibaren ZUS üzerinden aylık ödeme başvurusunda bulunabilecek.
İki Aşamalı Başvuru Süreci
Destek ödeneği alabilmek için izlenmesi gereken prosedür iki ayrı adımdan oluşmaktadır. Başvuru sahiplerinin, WZON tarafından verilen “destek ihtiyacı seviyesi” kararı olmadan ZUS’a doğrudan başvuru yapmaları mümkün değildir. ZUS veya KRUS gibi kurumlar tarafından verilen mevcut engellilik raporları, WZON tarafından verilen destek ihtiyacı kararıyla aynı statüde değildir.
WZON tarafından verilen karar, tebliğ edildikten 14 gün sonra kesinleşmektedir. Kararın kesinleşmesinin ardından, ZUS’a başvuru yapmak için üç aylık yasal süre bulunmaktadır. Bu süre içerisinde başvurulması halinde, ödemeler WZON puanlamasının yapıldığı tarihten itibaren geriye dönük olarak hesaplanır. Üç aylık sürenin aşılması durumunda ise ödemeler başvuru yapılan aydan itibaren başlatılır.
Dijital Başvuru ve Evrak Yönetimi
ZUS başvuruları yalnızca elektronik ortamda kabul edilmektedir. Başvuru sahipleri PUE ZUS platformu, Emp@tia portalı veya internet bankacılığı kanallarını kullanabilirler. PUE ZUS profili olmayan kişiler, diğer kanallar üzerinden yaptıkları başvuru verileriyle sistemde otomatik olarak bir profil oluşturabilirler.
ZUS, EKSMOoN (Elektronik Ulusal Engellilik Kararları İzleme Sistemi) ile entegre çalıştığı için başvuruda WZON kararının taranmış bir kopyasını yüklemeye gerek yoktur; ilgili formda karar numarasının belirtilmesi yeterlidir. Başvurunun vekil aracılığıyla yapılması durumunda, vekil kendi PUE profili üzerinden başvuru yapmalı ve imzalı vekaletnameyi sisteme yüklemelidir.
Ödeme Miktarları ve İstisnalar
Destek ödeneğinin miktarı sabit olmayıp; sosyal emeklilik tutarına ve WZON tarafından verilen puan seviyesine göre değişkenlik göstermektedir. 2026 yılı verilerine göre net ödemeler, puan aralığına bağlı olarak yaklaşık 792 PLN ile 4300 PLN üzerinde bir rakam arasında değişiklik göstermektedir.
Öte yandan, tam zamanlı bakım hizmeti sağlayan sosyal yardım evlerinde, bakım-rehabilitasyon merkezlerinde veya tıbbi bakım tesislerinde kalan kişilere bu ödeme yapılmamaktadır. Ayrıca, ceza infaz kurumlarında, tutukevlerinde veya gençlik sığınma evlerinde bulunan kişiler de destek ödeneğinden yararlanamazlar.
Kaynak : GazetaPrawna
