Polonya Parlamentosu, hamilelik dönemindeki kadınlara verilen sağlık raporu (L4) ödemelerinin finansman yapısını değiştirmeyi hedefleyen yeni bir yasa tasarısını görüşüyor. Tasarı, mevcut uygulamada ilk 33 gün işveren tarafından karşılanan ödemelerin, ilk günden itibaren Sosyal Sigortalar Kurumu (ZUS) tarafından finanse edilmesini öngörüyor. Çalışan kadınların haklarında herhangi bir kesinti öngörülmeyen bu düzenlemenin, işveren üzerindeki mali yükü hafifleterek kadınların istihdam piyasasındaki rekabet gücünü artırması amaçlanıyor. Ancak söz konusu değişikliğin yıllık yaklaşık 1,5 milyar PLN’lik ek bir maliyet yaratacağı ve suistimal risklerine karşı denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiği belirtiliyor.
Mevcut Finansman Modeli ve Öngörülen Değişiklik
Polonya’da halihazırda hamilelik nedeniyle raporlu olan kadınlar, maaşlarının yüzde 100’ünü almaya devam etmektedir. Ancak mevcut sistemde, bir takvim yılı içindeki ilk 33 günlük hastalık ödeneği (50 yaş üstü çalışanlar için 14 gün) işveren tarafından karşılanmakta, bu sürenin sonrasında ödemeler Sosyal Sigortalar Kurumu’nun (FUS) fonlarından yapılmaktadır. Yeni yasa tasarısı, bu kuralın sadece hamile kadınlar için değiştirilmesini ve ilk günden itibaren tüm ödemelerin FUS tarafından üstlenilmesini hedeflemektedir.
İstihdam Piyasası ve Ekonomik Etkiler
Düzenlemenin temel amacı, işverenlerin genç kadınları istihdam ederken karşılaştığı hastalık ödeneği maliyeti riskini ortadan kaldırmaktır. İşverenler üzerindeki bu finansal yükün, işe alım süreçlerinde kadınlar aleyhine bir mekanizma yarattığı ve geçici sözleşmelerin tercih edilmesine neden olduğu vurgulanmaktadır. Maliyetin FUS’a devredilmesiyle, kadınların iş gücüne katılımının teşvik edilmesi ve aile kurma kararlarının desteklenmesi hedeflenmektedir.
Uygulama ve Maliyet Projeksiyonları
Tasarıya göre çalışanların elde edeceği haklarda herhangi bir düşüş yaşanmayacak; sadece ödemenin kaynağı değişecektir. Örneğin, 70 gün raporlu olan bir çalışan için mevcut durumda ilk 33 gün işveren, geri kalan 37 gün ZUS tarafından ödeme yapılırken; yeni sistemde 70 günün tamamı doğrudan FUS üzerinden karşılanacaktır. Yıllık maliyeti yaklaşık 1,5 milyar PLN olarak tahmin edilen bu değişikliğin, zorunlu hastalık sigortası kapsamındaki kişi sayısındaki artış ve kadınların iş hayatındaki verimliliği ile dengelenmesi planlanmaktadır.
Yasama Süreci ve Olası Riskler
Proje şu an Sejm’de (Polonya Parlamentosu) ilk görüşme aşamasını tamamlamış olup, Değişikliklerin Kodifikasyonundan Sorumlu Özel Komite’ye sevk edilmiştir. Parlamento sürecinin tamamlanması, yasanın onaylanması ve Cumhurbaşkanı tarafından imzalanması gerekmektedir. Uzmanlar, bütçe yükünün yanı sıra, işveren maliyetinin sıfırlanması durumunda yüksek maaşlarla kurgulanabilecek “sahte istihdam” gibi suistimal riski taşıyan durumlar konusunda uyarıda bulunmakta ve sistemin sıkı denetim mekanizmalarına ihtiyaç duyacağını belirtmektedir.
Kaynak : GazetaPrawna
