Polonya Sejm’de görüşülen yeni yasal düzenleme, hamilelik döneminde iş göremezlik raporu (L4) alan kadınların mali haklarında köklü bir değişikliği gündeme getiriyor. Mevcut sistemde işveren tarafından ödenen ilk günlerin yükümlülüğünün doğrudan ZUS (Sosyal Sigorta Kurumu) tarafından üstlenilmesi hedefleniyor. Bu değişiklik, hem işverenlerin genç kadın istihdamına yönelik çekincelerini gidermeyi hem de hamile çalışanların haklarını korumayı amaçlıyor.
Hamilelikte Hastalık Ödeneği ve ZUS Süreci
Polonya’daki mevcut mevzuata göre, hamilelik süresince iş göremezlik nedeniyle raporlu olan kadınlara 270 gün boyunca, yani hamileliğin tamamını kapsayacak şekilde hastalık ödeneği ödenmektedir. ZUS, bu ödeneği genellikle raporun 34. gününden itibaren karşılamaktadır. Bu süre, devletin hamile kadınlara sunduğu özel bir koruma mekanizmasının parçasıdır.
İşveren Yükümlülükleri ve Mevzuat Değişikliği
Halihazırda bir takvim yılı içerisinde toplam 33 günlük iş göremezlik süresince ödemeler işveren tarafından yapılmaktadır. İşverenler, bu durumun ve işe alınan personelin yerini doldurma maliyetlerinin genç kadınların istihdamında caydırıcı bir faktör olduğunu belirtmektedir. Bu veriler ışığında hazırlanan ve 9 Haziran’da Sejm’de ilk okuması yapılan yasa tasarısı, ZUS’un hamilelik dönemindeki iş göremezlik raporunun ilk gününden itibaren ödeme yapmasını öngörmektedir. Yasanın, ilanından 30 gün sonra yürürlüğe girmesi planlanmaktadır.
Ödeme Miktarları ve Hesaplama Esasları
Hamilelik sürecinde ödenen hastalık ödeneği, taban tutarın yüzde 100’ü oranında belirlenmiştir. Bu oran, kişinin aktif olarak çalıştığı dönemdeki kazancıyla eşdeğerdir. Ödenek ve hastalık tazminatlarının hesaplanmasında; son 12 ayın ortalama aylık kazancı, primler ve ikramiyeler esas alınmaktadır. Elde edilen bu tutardan sosyal sigorta primleri olan yüzde 13,71’lik kesinti düşülmektedir.
Raporlama Süreci ve “B” Kodu
ZUS’tan ödenek alınabilmesi için iş göremezliğin e-ZLA (elektronik sağlık raporu) ile belgelenmesi ve bu belgenin yedi gün içerisinde işverene sunulması zorunludur. Hamilelik tek başına bir rapor gerekçesi olmamakla birlikte, çalışmayı engelleyen sağlık durumlarında rapor düzenlenir. ZUS nezdinde yüzde 100 oranındaki ödenekten yararlanabilmek için raporda mutlaka “B” kodunun yer alması gerekmektedir; bu kod, söz konusu hastalığın hamilelik dönemiyle ilişkili olduğunu teyit eder.
Kaynak : GazetaPrawna
