ABD ve İranlı müzakerecilerin 26 Mayıs’ta, çatışmaların sona erdirilmesi ve ateşkesin 60 gün uzatılmasını öngören bir çerçeve anlaşması üzerinde uzlaştığı bildirildi. Axios tarafından detayları aktarılan mutabakat metni, Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer serbestisinin yeniden tesis edilmesini ve İran’ın nükleer silah geliştirme faaliyetlerini durdurmasını temel alıyor. Başkan Donald Trump’ın daha sıkı şartlar içeren bir taslağı Tahran’a iletmesi ve süreci “yavaş ama emin adımlarla ilerleyen bir müzakere” olarak nitelendirmesi, taraflar arasındaki diplomasi trafiğinin devam ettiğini gösteriyor.
Hürmüz Boğazı ve Nükleer Programda Uzlaşı Arayışı
26 Mayıs tarihinde müzakereciler tarafından üzerinde uzlaşıldığı belirtilen çerçeve anlaşması; Hürmüz Boğazı’ndaki ticari geçişlerin tamamen serbest bırakılmasını, İran’ın geçiş ücreti almaması ve 30 gün içinde boğazdaki mayınları temizlemesini kapsıyor. Bu adımlara karşılık olarak, ABD’nin uyguladığı deniz ablukasını kaldırması öngörülüyor. Ayrıca taraflar, İran’ın nükleer silah edinme faaliyetlerini durdurması ve yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumun akıbetinin müzakere edilmesi konusunda maddeler üzerinde duruyor.
ABD ve İran Arasında Karşılıklı Şartlar
Müzakere metninde ABD’nin, İran’a yönelik yaptırımların kaldırılması ve dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması konusunu görüşmeye açması, insani yardım akışını kolaylaştıracak bir mekanizma kurulması planlanıyor. ABD tarafı, İranlı müzakerecilerin kendi yönetimlerinden gerekli onayı aldığını belirtse de Tahran tarafından bu durum henüz resmi olarak doğrulanmadı. 29 Mayıs’ta Başkan Trump’ın Beyaz Saray’da gerçekleştirdiği toplantı sonrası, sürecin daha geniş kapsamlı bir değerlendirmeye tabi tutulduğu gözlemlendi.
Trump’tan “Sert Müzakere” Vurgusu
Cumartesi günü ortaya çıkan bilgilere göre Donald Trump, İran’a daha katı şartlar içeren bir taslak metin gönderdi. Başkan Trump, Fox News’a verdiği demeçte sürecin yavaş ilerlediğini ifade ederek, “İranlılar çetin müzakereciler, acelemiz yok. Eğer istediğimiz sonucu alamazsak, bu işi başka şekilde bitiririz” ifadelerini kullandı. Trump, İran’ın nükleer silah edinmeyeceğine dair güvence verdiğini belirtirken, Tahran yönetimi ise dondurulmuş 12 milyar dolarlık varlığın serbest bırakılmasını şart koşuyor ve Trump’ın uranyumun imhasına dair açıklamalarını “mesnetsiz” olarak nitelendiriyor.
Kaynak : Gazeta
