ABD Başkanı Donald Trump, İran ile üzerinde uzlaşılan bir mutabakat muhtırasının yakın zamanda imzalanacağını duyurdu. Trump, 11 Haziran Perşembe akşamı İran’a yönelik planlanan saldırıları iptal ettiğini ve görüşmelerin en üst düzeyde onaylandığını belirtti. Söz konusu anlaşmanın detayları ve kapsamı üzerinde diplomatik süreçler devam ederken, tarafların nükleer meseleler ve ekonomik yaptırımların esnetilmesi konusunda müzakereler yürüttüğü ifade ediliyor.
Tarafların Uzlaşma Süreci
ABD Başkanı Donald Trump, İran ile gerçekleştirilen görüşmelerin en üst seviyeye ulaştığını ve mutabakatın tüm taraflarca hem konsept hem de detaylar açısından kabul edildiğini açıkladı. Trump, anlaşmaya taraf olan ülkeler arasında ABD, İsrail, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Türkiye, Pakistan, Bahreyn, Kuveyt, Ürdün ve Mısır’ın bulunduğunu belirtti.
Buna karşın, İsrail Başbakanı Benjamin Netanjahu’nun ofisi, İsrail’in ABD ile İran arasındaki bu çerçeve anlaşmasının bir tarafı olmadığını duyurdu. Netanjahu, yine de Trump’ın süreçteki çabalarını takdir ettiğini ifade etti. Axios’un haberine göre, Katar arabuluculuğunda gerçekleştirilen görüşmelerin ardından ön mutabakat 10 Haziran Çarşamba günü sağlandı; ancak İran tarafında onay süreci devam ediyor.
İranlı Yetkililerin Yaklaşımı
Anlaşmanın İran tarafında üst düzeyde onaylandığı belirtilse de, anonim kaynaklar bu onayın Dini Lider Mojtaba Khamenei tarafından verilmediği görüşünde. İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü ise Tahran’ın henüz nihai bir karar vermediğini belirterek temkinli bir tutum sergiliyor.
Anlaşmanın İçeriği ve Yaptırımlar
Resmi olarak açıklanmasa da, sızan bilgilere göre anlaşma Hürmüz Boğazı’nın ücretsiz geçişlere açılmasını ve nükleer faaliyetlere bağlı olarak yaptırımların hafifletilmesini içeriyor. ABD’li yetkililer, memorandumun tüm nükleer gereksinimleri karşıladığını ve Tahran’ın nükleer silah elde etmeme taahhüdünde bulunduğunu belirtiyor. ABD’nin ise uranyum zenginleştirme krizini aşmak adına, İran’daki zenginleştirilmiş uranyum miktarının BM denetiminde azaltılması seçeneğine sıcak baktığı kaydediliyor.
Dondurulmuş Varlıklar
İran’ın yurt dışındaki dondurulmuş varlıklarının durumu ise belirsizliğini koruyor. ABD ve Katar arasında, İran’ın insani yardım amaçlı ürün alımı için bu fonlara kısmi erişimini sağlayacak bir mekanizma üzerine görüşmeler yapıldığı bildiriliyor. Daha önce bazı raporlarda bu konunun gizli bir ek belge ile çözülebileceği iddia edilmiş, ancak Trump bu iddiaları reddetmişti.
Kaynak : Gazeta
