ABD Başkanı Donald Trump, İran ile çatışmaları sona erdirecek bir anlaşma üzerinde büyük ölçüde mutabakat sağlandığını duyurdu. Reuters’ın aktardığına göre ABD yönetimi Pazar gününe kadar yanıtını sunmaya hazırlanırken, taraflar arasında 30 ila 60 günlük bir ateşkes süreci ve Hürmüz Boğazı’nın kademeli olarak açılmasını içeren taslak bir çerçeve üzerinde çalışılıyor. Hem ABD içindeki Cumhuriyetçi siyasetçilerin tepkileri hem de bölge ülkeleriyle yürütülen diplomasi trafiği, sürecin hassasiyetini koruduğunu gösteriyor.
Diplomatik Temaslar ve Müzakere Süreci
ABD Başkanı Donald Trump, Cumartesi günü CBS televizyonuna verdiği demeçte, ABD ve İran’ın bir anlaşmaya her zamankinden daha yakın olduğunu ifade etti. Reuters, Washington’un anlaşmaya ilişkin yanıtını Pazar gününe kadar iletmesinin beklendiğini bildirdi. Axios’tan Barak Ravid ise Başkan Trump’ın Suudi Arabistan, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, Pakistan, Türkiye ve Mısır liderleriyle iki saati aşkın süren bir telekonferans gerçekleştirdiğini duyurdu.
Bu gelişmelerle paralel olarak, ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance ve Savunma Bakanı Pete Hegseth, müzakereleri görüşmek üzere Washington’a çağrıldı. Hindistan’da bulunan ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise anlaşmaya dair olumlu haberlerin beklendiğini belirtirken, İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Esmail Baghai de görüşmelerde “yakınlaşma eğilimi” gözlemlendiğini doğruladı.
Anlaşmanın Çerçevesi ve Hürmüz Boğazı
Trump, “Truth Social” platformu üzerinden yaptığı açıklamada, anlaşmanın büyük ölçüde müzakere edildiğini ve nihai aşamada olduğunu belirtti. Taslak metin, taraflar arasında 30 ila 60 günlük bir ateşkesin uzatılmasını kapsıyor. Anlaşmanın temel maddelerinden biri, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kademeli olarak trafiğe açması ve karşılığında ABD’nin bölgedeki blokajı ile yaptırım rejimini gevşeterek dondurulmuş İran varlıklarının bir kısmını serbest bırakması olarak öngörülüyor.
Ayrıca müzakerelerin, İran’ın yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stoklarının seyreltilmesi veya devri konusunu da içerdiği bildirildi. Dışişleri Bakanı Rubio, İran’ın uranyum stoklarından kurtulması ve Hürmüz Boğazı geçişlerinden ücret talep etmemesi gerektiğini vurguladı.
Siyasi Tepkiler ve Bölgesel Endişeler
İran ile olası bir uzlaşma, ABD içindeki Cumhuriyetçi kanatta tartışmalara yol açtı. Lindsey Graham, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, bu tür bir anlaşmanın rejimin gücünü korumasına ve bölgedeki çatışmaları (Lübnan ve Irak) daha da körüklemesine neden olabileceğini savunarak endişelerini dile getirdi. Eleştirmenler, anlaşmanın İran’ın hayatta kalmasını ve boğaz üzerindeki kontrolünü pekiştirmesi durumunda bölgedeki milis grupların güç kazanabileceğine dikkat çekiyor.
Kaynak : Gazeta
