İsrail ile ABD arasındaki ilişkiler, Benjamin Netanyahu ve Donald Trump arasındaki temel görüş ayrılıkları nedeniyle ciddi bir kriz yaşıyor. Özellikle İran, Lübnan ve Gazze konularındaki politika farklılıkları ve Washington’un İsrail’in çıkarlarını gözetmeksizin İran ile başlattığı yeni süreç, Tel Aviv’de şok etkisi yarattı. Uzmanlar, İsrail’in askeri başarılarını siyasi ve stratejik kazanımlara dönüştüremediğini vurgularken, ülkenin ABD’ye olan derin bağımlılığı nedeniyle bu krizin yönetilmesinin zorunlu olduğunu belirtiyor.
Liderler Arasında Derin Görüş Ayrılığı
İsrail askeri istihbaratı Aman’ın emekli albaylarından ve Tel Aviv Üniversitesi öğretim üyesi Dr. Michael Milshtein, İsrail ile ABD arasında hem liderler hem de devlet düzeyinde bir kriz yaşandığını vurguluyor. Milshtein, Netanyahu’nun belirsiz bir süreyle savaşı sürdürme hedefi ile Trump’ın çatışmaları sonlandırma isteğinin temel bir ayrılık noktası oluşturduğunu belirtiyor.
İran ile Beklenmedik Uzlaşı Şoku
İran ile ABD arasında Cenevre’de imzalanması planlanan anlaşma haberi İsrail yönetiminde büyük bir şok etkisi yarattı. Anlaşmanın İsrailli yetkililerin bilgisi dışında ve çıkarları göz ardı edilerek hazırlanması, uzun süreli stratejik iş birliğinin ardından yaşanan bir kırılma olarak değerlendiriliyor. Uzman Jarosław Kociszewski, Netanyahu’nun bu süreçte hem muhalefetten hem de kendi hükümetindeki sağ kanattan, askeri başarıları diplomatik kazanca dönüştüremediği için sert eleştiriler aldığını ifade ediyor.
Güvenlik Kaygıları ve İran Tehdidi
Dr. Milshtein, açıklanan anlaşmanın İsrail açısından ciddi riskler taşıdığına dikkat çekiyor. Anlaşma metninde İran’ın nükleer programı, füze envanteri ve bölgedeki vekil güçlerine dair somut bir kısıtlamanın yer almaması, İsrail’in güvenlik stratejileri açısından tehlikeli bir boşluk yaratıyor. İsrailli yetkililer, ABD’nin savaşı sonlandırma isteğini anlasalar da, kendi ulusal çıkarlarının bu süreçte feda edildiğini düşünüyor.
Siyasi Kırılma ve İsrail’in Yalnızlaşma İhtimali
İsrail’in ABD ile çatışmaya girme seçeneği, iç siyasette tartışılsa da uzmanlar tarafından gerçekçi bulunmuyor. İsrail’in dış politikada Washington’a olan mutlak bağımlılığı, bu ilişkinin koparılmasını bir felaket senaryosu olarak tanımlatıyor. Buna karşın, İsrail yönetiminde giderek ağırlık kazanan “kendi kendine yetebilme” vizyonu dikkat çekiyor. Netanyahu’nun “Super Sparta” olarak tanımladığı İsrail modeli, ülkenin Avrupa Birliği ve ABD gibi geleneksel ortaklarından bağımsız hareket edebilecek, otonom bir savunma ve ekonomi yapısına geçiş yapması gerektiğini işaret ediyor.
Kaynak : Gazeta
