Geleneksel kamu yardımlarına dayalı kalkınma modeli, yerini stratejik yatırım ve ekonomik güvenlik öncelikli yeni bir yaklaşıma bırakıyor. Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK) Birinci Başkan Yardımcısı Prof. Marta Postuła, Euractiv’de yayımlanan makalesinde, küresel belirsizliklerin ve jeopolitik rekabetin Avrupa’nın kalkınma politikalarını köklü bir değişime zorladığını vurguluyor. Bu yeni dönemde Avrupa, sadece finansal kaynak transferi yapmıyor; tedarik zincirlerini güçlendiren ve Avrupalı şirketlerin rekabetçiliğini destekleyen “kazan-kazan” odaklı stratejik ortaklıklar kuruyor.
Küresel Dönüşüm ve Yeni Jeopolitik Gerçeklik
Kalkınma politikası artık sadece zengin ülkelerden yoksul bölgelere kaynak transferi olarak görülmüyor. Prof. Postuła’nın işaret ettiği üzere, dünya; Rusya-Ukrayna savaşı, ABD-Çin rekabeti ve ticaretin parçalanması gibi unsurlarla “sürekli istikrarsızlık” dönemine girmiştir. Bu tablo karşısında Avrupa, kalkınma politikalarını ekonomik dayanıklılığını ve stratejik bağımsızlığını koruyacak bir araç olarak yeniden tanımlamaktadır.
Avrupa ve Afrika’da Stratejik Değişim
AB kurumları, 2005’teki yoksullukla mücadele odaklı konsensüsten, güvenlik ve stratejik özerkliğe doğru bir geçiş yapmaktadır. Afrika artık sadece yardım alıcısı değil, kritik hammaddelere erişim ve tedarik zinciri güvenliği için kilit bir ortak olarak görülmektedir. Benzer bir paradigma değişimi Ukrayna için de geçerlidir; ülke artık sadece insani yardım merkezi değil, Avrupa güvenlik mimarisinin ayrılmaz bir parçası olarak değerlendirilmektedir.
Finansal Veriler ve Değişen Model
OECD verilerine göre, 2025 yılında Resmi Kalkınma Yardımı (ODA) yüzde 23,1 oranında azalarak tarihteki en büyük düşüşü kaydetti; ABD tarafındaki düşüş ise yüzde 56,9 seviyesinde gerçekleşti. Bu daralma, kamu kaynaklarının daha verimli kullanılmasını ve bankaların kalkınma projelerinde özel sermayeyi mobilize eden bir köprü haline gelmesini zorunlu kılıyor.
BGK’nın Uluslararası Rolü ve Dijitalleşme
Polonya’nın ulusal kalkınma bankası BGK, iç altyapı finansmanından çıkıp Avrupa çapında bir kalkınma aktörüne dönüşmektedir. Banka, Ukrayna’nın yeniden inşasına yönelik 50 milyar euroluk Ukraine Facility programı ve Moldova’daki stratejik hamleleriyle bu yeni misyonu uygulamaktadır. Ayrıca, dijitalleşme alanında Asseco gibi firmalarla iş birliği yaparak Afrika’da dijital altyapı projeleri geliştirmek, Avrupa’nın Global Gateway stratejisiyle uyumlu bir adım olarak öne çıkmaktadır.
Kaynak : GazetaPrawna
