İran yetkilileri, ABD’nin İran kıyı şeridindeki deniz ablukasını kaldırması halinde Hürmüz Boğazı’ndan geçişlere izin vermeye devam edeceğini açıkladı. Daha önce varılan anlaşmalar doğrultusunda sınırlı sayıda tanker ve ticaret gemisinin kontrollü geçişine izin verilmişti. Ancak İran ordusu, ABD’nin sözlerini tutmadığını ve “baskı ve korsanlık” eylemlerine devam ettiğini belirtti. ABD Başkanı Trump ise boğazın açıldığını teyit ederken, nihai bir anlaşmaya varılana kadar İran limanlarındaki ablukayı sürdüreceğini vurguladı.
İran’dan Hürmüz Boğazı Açıklaması
İranlı yetkililer, ABD ve İsrail ile varılan geçici ateşkes süresince Hürmüz Boğazı’nı tüm ticaret gemilerine açtıklarını duyurdu. Açıklamaya göre bu geçiş izni, 21 Nisan Salı akşamına kadar geçerli olacak. ABD Başkanı Donald Trump, boğazın açıldığını doğrulamasına rağmen, İran ile nihai bir anlaşmaya varılana kadar İran limanlarındaki ablukayı sürdüreceğini belirtti.
İran Parlamentosu’ndan Tehdit
İran Parlamentosu Başkanı Muhammed Bager Kalibaf, Washington’ın tutumuna tepki göstererek, Tahran’ın boğazı yeniden kapatabileceği uyarısında bulundu. Kalibaf, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, “Abluka devam ederse, Hürmüz Boğazı açık kalmayacaktır” ifadesini kullandı. Ayrıca, gemilerin boğazdan geçişinin İran yetkililerinin iznine tabi olacağını ve “belirlenen güzergah” üzerinden gerçekleşeceğini kaydetti.
Tanker Konvoyu Boğazdan Geçti
Reuters haber ajansının, deniz trafiğini takip eden kaynaklara dayandırdığı bilgilere göre, bir tanker konvoyu Hürmüz Boğazı’ndan geçti. Konvoyun, İran kıyılarına yakın Larak Adası’nın güneyinden geçtiği belirtildi. MarineTraffic verilerine göre konvoyda, sıvılaştırılmış petrol gazı (LNG) taşıyan dört gemi ve çeşitli petrol ürünleri ile kimyasallar taşıyan diğer gemiler yer alıyordu.
Kpler’den Geçiş Uyarısı ve ABD’nin Tutumu
Kpler firması, boğazın açılmasına rağmen “pratik olarak kapalı” kaldığını ve çoğu armatörün olası mayınlar nedeniyle geçiş yapmaktan çekindiğini belirtti. Wall Street Journal’a göre ise İran, arabuluculara boğazdan geçebilecek gemi sayısını sınırlamaya ve geçiş ücreti almaya devam edeceğini bildirdi. ABD Başkanı Trump, İran ile görüşmelerden “iyi sonuçlar” beklediğini ifade ederken, anlaşmaya varılamaması halinde bombardımanlara geri dönebileceği sinyalini verdi.
Hürmüz Boğazı’nın Stratejik Önemi ve Petrol Fiyatları
Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi’nden dünya genelindeki petrol ve LNG sevkiyatı için hayati bir geçiş noktasıdır. Normal şartlarda dünya genelinde tüketilen petrol ve LNG’nin yaklaşık %20’si bu boğazdan geçmektedir. Boğazın kapanması, küresel enerji piyasalarında fiyat artışlarına neden olmuştur. Brent petrolün fiyatı, savaş öncesinde yaklaşık 70 dolar iken Mart ayında 120 dolara yükselmişti. Boğazın açılmasıyla birlikte fiyatlar 90 doların altına düştü.
Geçici Ateşkes ve Belirsizlik
8 Nisan’dan beri devam eden geçici ateşkesin 22 Nisan’a kadar uzatılması bekleniyor. Ancak ABD ve İran arasındaki müzakerelerdeki belirsizlik devam ediyor. Trump, İran’ın zenginleştirilmiş uranyumu teslim etmemesi halinde ABD’nin İran’ın uranyum stoklarını “çok daha düşmanca bir şekilde” ele geçireceğini belirtti.
Kaynak : Gazeta
