Jared Kushner’e ait Affinity Partners şirketinin Arnavutluk’un Sazan adası ve Zvërnec kıyılarında planladığı lüks turizm kompleksi, bölgedeki koruma altındaki doğal alanlar nedeniyle eleştirilerin odağında yer alıyor. Avrupa Komisyonu, projenin Avrupa Birliği çevre mevzuatı ve adaylık süreciyle çelişebileceği uyarısında bulunurken, Arnavutluk’ta halkın projeye karşı protestoları devam ediyor. Hükümet yetkilileri projenin askıya alındığını ve henüz nihai bir izin verilmediğini belirtse de, bölgedeki arazi hazırlık çalışmaları çevreciler tarafından tepkiyle karşılanıyor.
Projenin Çevresel Etkileri ve Koruma Alanları
Reuters’ın aktardığı bilgilere göre, Jared Kushner’in şirketi Affinity Partners, Arnavutluk’taki Sazan adası ve Zvërnec kıyı şeridinde lüks bir turizm tesisi inşa etmeyi planlıyor. Ancak EcoAlbania örgütü direktörü ve deniz biyoloğu Olsi Nika, Sazan adasının “Karaburun-Sazan Deniz Parkı” sınırları içerisinde yer aldığını ve bu bölgenin yasal olarak koruma statüsüne sahip olduğunu vurguluyor. Zvërnec kıyıları ise flamingolar, foklar ve deniz kaplumbağalarına ev sahipliği yapan Vjosa-Narta sulak alanına yakınlığı nedeniyle benzer çevresel riskler taşıyor.
Avrupa Birliği’nden “Uyum” Uyarısı
Arnavutluk’un Avrupa Birliği’ne katılım müzakereleri kapsamında, “27. Bölüm” altında yer alan çevre mevzuatına tam uyum sağlaması gerekiyor. Avrupa Komisyonu sözcüsü, Politico’ya yaptığı açıklamada, Arnavutluk’un kuş ve habitat direktifleri dahil olmak üzere AB hukukuna uyması gerektiğini belirtti. Komisyon, Tiran yönetiminin bu kriterleri karşılamayı zorlaştıracak adımlardan kaçınması gerektiğini vurguluyor.
Yasal Düzenlemelere Yönelik Eleştiriler
Avrupa Komisyonu, Arnavutluk’un 2015 tarihli Stratejik Yatırımlar Yasası’nın yürürlükten kaldırılmasını talep ediyor. Yetkililer, bu yasanın projelerin hızlandırılmış süreçlerle onaylanmasına imkan tanıdığını ve AB çevre standartlarının bypass edilmesine yol açabileceğini ifade ediyor. Ayrıca, 2024 yılında korunan alanlarla ilgili yasada yapılan değişikliklerin, doğal alanlarda büyük çaplı yatırımların önünü açtığı yönünde eleştiriler bulunuyor.
Ülke Genelindeki Protestolar ve Mevcut Durum
Projenin doğaya zarar vereceği gerekçesiyle Arnavutluk’ta bir haftadır protestolar düzenleniyor. Başkent Tiran’daki gösterilerde vatandaşlar, koruma altındaki flamingoları simgeleyen tekturolar taşıyarak hükümeti ve Başbakan Edi Rama’yı protesto ediyor. 2025 yılında gazeteci Marzio Mian’a açıklama yapan Başbakan Rama, projeyi “sadece iş” olarak nitelendirmiş, ancak jeopolitik bir stratejiyle bağlantısını reddetmemişti.
Avrupa Komisyonu ile görüşen Arnavutluk Çevre Bakanı Sofjan Jaupaj, projenin askıya alındığını ve sosyal istişareleri de kapsayan bir çevresel etki değerlendirmesi yapılacağını bildirdi. Bakan, henüz bir inşaat izni verilmediğini savunsa da, bölgede beton çitlerin kurulduğu ve ağır iş makineleriyle eski kum tepeleri ve çam ormanlarında temizlik çalışmalarına başlandığı kaydedildi.
Kaynak : Gazeta
