Kene kaynaklı hastalıklar dendiğinde akla ilk gelenler kene kaynaklı ensefalit (KZM) ve Lyme hastalığıdır; ancak bu iki hastalık tamamen farklı patojenler tarafından oluşturulmaktadır. Ortak noktaları kene ısırığı olan bu rahatsızlıkların hem bulaşma mekanizmaları hem de semptom süreçleri birbirinden keskin hatlarla ayrılmaktadır. Hastalıkların erken teşhisi ve doğru müdahale biçimi, sağlık risklerini minimize etmek açısından kritik bir öneme sahiptir.
Borelioza (Lyme Hastalığı) ve Bulaşma Mekanizması
Lyme hastalığı, Borrelia cinsine ait bakteriler tarafından oluşturulan bir enfeksiyondur. Avrupa’da en sık rastlanan türler Borrelia afzelii ve Borrelia garinii olarak bilinir. Bu bakteriler kenenin bağırsağında yaşar ve insan vücuduna geçebilmek için zamana ihtiyaç duyarlar.
Bakterinin keneden insan vücuduna göçü, kenenin beslenmeye başlamasıyla tetiklenir. Bu süreç genellikle 24 saatten fazla kesintisiz beslenmeyi gerektirir. Dolayısıyla, kenenin mümkün olan en kısa sürede uzaklaştırılması, bakterinin kana karışma ihtimalini ciddi oranda düşürür.
Kene Kaynaklı Ensefalit (KZM) Farkı
KZM, Flaviviridae ailesinden bir virüsün yol açtığı viral bir hastalıktır. Lyme hastalığının aksine, bu virüs kenenin tükürük bezlerinde bulunur ve kene ısırığı gerçekleştiği anda insan vücuduna bulaşır. Bu nedenle, kenenin erken çıkarılması virüsün geçişini engellemekte maalesef etkili değildir; ancak enfeksiyon riskine karşı kene her halükarda derhal uzaklaştırılmalıdır.
Kene Nasıl Uzaklaştırılmalı?
Kene ısırığı durumunda panik yapmadan, bir uzman yardımı almadan kene kendi başınıza da çıkarılabilir. Kene, bir cımbız veya eczanelerde satılan özel kitler yardımıyla alınmalı ve ısırılan bölge dezenfektan ile temizlenmelidir. İşlem sırasında kenenin üzerine herhangi bir madde sürülmemelidir. Eğer kenenin bir parçası deride kalsa dahi endişelenilmemelidir; cilt bu durumu doğal süreçte tolere edecektir.
Belirtiler ve Hastalık Seyri
KZM, ciltte herhangi bir iz bırakmaz. Hastalık genellikle 7-14 gün sonra grip benzeri semptomlarla (ateş, kas ağrısı, halsizlik) başlar. Vakaların bir kısmında virüs merkezi sinir sistemine ulaşarak menenjit veya ensefalite yol açabilir. Lyme hastalığında ise en tipik belirti, ısırıktan 3 ila 30 gün sonra ortaya çıkan “göçmen eritem” adı verilen ve merkezinde daha açık renk bulunan kırmızı bir döküntüdür.
Tedavi ve Korunma Yolları
Lyme hastalığı erken teşhis edildiğinde antibiyotiklerle tedavi edilebilir. KZM için ise nedene yönelik bir tedavi yoktur; ancak aşılanma yöntemiyle hastalıktan korunmak mümkündür. Keneden korunmak için uzun, açık renkli kıyafetler tercih edilmeli, paçalar çorap içine alınmalı ve bölgeye uygun repelentler kullanılmalıdır.
Kaynak : GazetaPrawna
