Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’nin, ordudaki bir birliğe “UPA Kahramanları” adını vermesi Polonya tarafında sert tepkilere yol açtı. Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, bu kararın ardından Zelenski’nin “Beyaz Kartal” nişanının geri alınması konusunu gündeme getirdi. Nişan Konseyi Üyesi Prof. Michał Kleiber, kurulun nişanın geri alınması yönünde bir karar almasının muhtemel olduğunu belirtti.
Zelenski’nin UPA Kararı ve Polonya’nın Tepkisi
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, 27 Mayıs Çarşamba günü, Ukrayna Silahlı Kuvvetleri’ne bağlı bir birliğe “Bohaterów UPA” (UPA Kahramanları) adını verdi. Zelenski, bu kararın “ulusal ordunun tarihsel geleneklerini yeniden tesis etmek ve toprak bütünlüğü ile bağımsızlığın savunulmasındaki örnek görev icrasını gözetmek” amacıyla alındığını ifade etti.
Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, 29 Mayıs Cuma günü yaptığı açıklamada kararı sert bir dille eleştirdi. Nawrocki, Ukrayna’nın Ukrayna İsyancı Ordusu (UPA) mensubu kişileri yücelterek “Avrupa ailesinin bir parçası olmaya hazır olmadığını” kanıtladığını savundu. Cumhurbaşkanı, kadınları, çocukları ve Polonyalıları katleden kişilerin “Avrupa ailesinde yüceltilemeyeceğini” belirtti.
Beyaz Kartal Nişanı’nın Geri Alınma Süreci
Cumhurbaşkanı Nawrocki, 8 Haziran tarihinde Beyaz Kartal Nişanı Konseyi’nin toplanacağını ve gündem maddelerinden birinin Volodimir Zelenski’nin sahip olduğu Beyaz Kartal Nişanı’nın geri alınması teklifi olduğunu duyurdu. Nihai kararın kendisine ait olduğunu ancak konseyin toplanmasının zorunlu olduğunu ekledi.
Konseyin bir üyesi ve Nişan Şansölyesi olan Prof. Michał Kleiber, RadioZet.pl’ye verdiği demeçte, konsey üyelerinin oldukça öfkeli olduğunu ve toplantının muhtemelen nişanın geri alınmasıyla sonuçlanacağını ifade etti. Prof. Kleiber, Zelenski’nin bu kararı popülaritesini artırmak amacıyla aldığını öne sürerek, “Ukrayna’da UPA çoğu kişi tarafından olumlu algılanıyor. Özellikle Polonya bağlamında yürütülen eğitim, gerçeğin dışındadır” değerlendirmesinde bulundu.
Beyaz Kartal Nişanı ve Tarihsel Arka Plan
Volodimir Zelenski, Nisan 2023’te dönemin Cumhurbaşkanı Andrzej Duda tarafından, Polonya-Ukrayna ilişkilerinin güçlendirilmesi, demokrasi ve barışın geliştirilmesindeki hizmetleri nedeniyle Beyaz Kartal Nişanı ile ödüllendirilmişti. Beyaz Kartal Nişanı, Polonya devletinin en eski ve en önemli nişanı olma özelliğini taşımaktadır.
Volın Katliamı Çevresindeki Anlaşmazlık
Temmuz 1943’te, Ukrayna İsyancı Ordusu (UPA), eski Volın voyvodalığının bugünkü Ukrayna sınırları içinde kalan bölgesindeki yaklaşık 150 yerleşim yerine yönelik koordineli bir saldırı düzenledi. “Volın katliamı” olarak da bilinen bu eylemlerin sorumluları, Bandera fraksiyonuna bağlı Ukraynalı Milliyetçiler Örgütü (OUN-B) ve ona bağlı UPA idi.
Polonya ve Ukrayna, OUN ve UPA’nın faaliyetlerinin değerlendirilmesi konusunda yıllardır görüş ayrılığı yaşamaktadır. Polonya tarafı bu olayları bir soykırım olarak nitelendirirken, Ukrayna tarafı bunu her iki tarafın da eşit derecede sorumlu olduğu simetrik bir çatışma olarak görmektedir. Ukraynalılar ayrıca, bu yapıları Polonya karşıtı değil, Sovyet karşıtı direniş hareketleri olarak değerlendirme eğilimindedir.
Kaynak : Gazeta
