Polonya Ulusal Anma Enstitüsü (IPN) başkanlığı için yapılması planlanan seçim, Mateusz Szpytma’nın adaylığı üzerindeki fikir ayrılıkları nedeniyle üçüncü kez ertelendi. Başbakan Donald Tusk, söz konusu adaylığa destek vermeyeceğini açıkça belirtirken, Meclis Başkanı Włodzimierz Czarzasty süreci zamana yayma taraftarı olduklarını ifade etti. Ağustos 2025’ten bu yana başkanlık makamı boş olan kurumda, seçim sürecinin önündeki en büyük engellerden biri ise geçmiş dönemde atanan IPN Koleji’nin mevcut yapısı olarak görülüyor.
Tusk’tan Szpytma’nın adaylığına soğuk duş
Yeni IPN başkanının seçimi süreci, üçüncü kez ertelenen bir oylama ile çıkmaza girdi. Başbakan Donald Tusk, basına verdiği demeçte, Meclis Başkanı Włodzimierz Czarzasty’nin açıklamalarının Koalicja Obywatelska’nın Mateusz Szpytma’nın adaylığını destekleyeceği anlamına gelip gelmediği sorusuna, “Bu adaylığın heveslisi değilim” yanıtını verdi.
Czarzasty: Tartışmalı bir seçimden kaçınıyoruz
Meclis Başkanı Włodzimierz Czarzasty, seçim sürecinin yakın zamanda meclis gündemine alınması gerektiğini savunurken, aceleci davranılmaması gerektiğini vurguladı. Czarzasty, “Bu konuda sakin ve mesafeliyim çünkü IPN başkanının seçiminin sonuçlarını biliyorum. Gelecekte tartışmalarla anılacak birini seçmektense, düşünmek için zaman vermeyi tercih ederim” ifadelerini kullandı. Salı günü gerçekleştirilen erteleme talebi ise PSL milletvekili Piotr Zgorzelski tarafından meclise sunuldu.
İktidar bloğunda görüş ayrılığı
Mateusz Szpytma’nın adaylığı hükümet ortakları arasında fikir ayrılıklarına yol açıyor. Nisan ayı sonunda Sejm Adalet ve İnsan Hakları Komisyonu’ndan olumlu görüş alan Szpytma, PiS, Konfederacja, PSL ve Polska 2050 partisinden bazı vekillerin desteğine sahip. Ancak Koalicja Obywatelska ve Lewica, bu adaylığa karşı net bir duruş sergiliyor. IPN başkanlığına seçilmek için Sejm’in onayı ve Senato’nun mutabakatı gerekirken, KO ve Lewica’nın çoğunlukta olduğu Senato’da Szpytma’nın onay alma ihtimalinin düşük olduğu değerlendiriliyor.
Kurumun yönetim krizi
IPN başkanlık koltuğu, Karol Nawrocki’nin Ağustos 2025’te Polonya Cumhurbaşkanı olmasıyla boşaldı. Kasım ayında yapılan seçimlerde IPN Koleji tarafından önerilen Karol Polejowski, gerekli çoğunluğu sağlayamadı. Polejowski, başkan yardımcısı sıfatıyla kurumun çalışmalarını yönetmeye devam ediyor. Mevcut anlaşmazlığın temel kaynaklarından birini, üyelerinin çoğunluğu PiS’in iktidarda olduğu ve Andrzej Duda’nın Cumhurbaşkanlığı döneminde atanan, yedi yıllık görev süresine sahip IPN Koleji’nin yapısı oluşturuyor.
Kaynak : Gazeta
