Polonyalı bilim insanları, ülkedeki bilimsel araştırma faaliyetlerinin finansmanının Gayri Safi Yurtiçi Hasıla’nın (GSYH) yüzde 3’üne çıkarılması talebiyle yaklaşık üç haftadır devam eden “Bilim için yüzde 3, Polonya için yüzde 100” kampanyası kapsamında Varşova’da bir araya geldi. 27 Mayıs Çarşamba günü Sejm (Polonya Parlamentosu) önünde düzenlenen protestoya yaklaşık 700 kişi katılırken, çevrimiçi başlatılan destek petyasyonu 25 bini aşkın imza topladı. Bilim insanları, mevcut finansman yetersizliğinin akademik araştırmaları durma noktasına getirdiğini belirterek, sektördeki ücretlerin iyileştirilmesi ve genç araştırmacıların ülkede kalmalarını sağlayacak koşulların oluşturulması çağrısında bulundu.
Akademik Dünyadan “Bilimsel Yıkıma Dur” Çağrısı
Protestonun organizatörlerinden Polonya Bilimler Akademisi (PAN) Psikoloji Enstitüsü’nden dr. hab. Łukasz Okruszek, bu eylemin Üçüncü Polonya Cumhuriyeti tarihindeki en büyük bilim protestosu olduğunu belirtti. Okruszek, sektör temsilcileri olarak bilim dünyasına yönelik “yetersiz finansman ve vizyonsuz politikalardan” duydukları rahatsızlığı tek ses olarak dile getirdiklerini ifade etti.
Protestocular, “Prestişle karnımız doymaz”, “Güçlü bilim, güçlü devlet” ve “DNA araştırıyorum, maaşım yerlerde” gibi ifadelerin yer aldığı dövizlerle, akademik itibarın ekonomik zorlukları karşılamaya yetmediğine dikkat çekti. Katılımcılar, tutkularının faturaları ödemeye yetmediğini ve kamu yararına üretim yapmak istediklerini vurguladı.
Ücretler ve Sosyal Koşulların İyileştirilmesi Talebi
Bilim dünyasının talepleri arasında, akademik personel ücretlerinin sektör ortalamalarına göre yeniden düzenlenmesi ve doktor unvanına sahip asistanların maaşlarının asgari ücretin çok az üzerinde kalmasına son verilmesi yer alıyor. Ayrıca, öğrenci ve doktora adayları için sosyal burs şartlarının iyileştirilmesi ve doktora burslarının en az asgari ücret seviyesinde olması gerektiği ifade edildi.
“Genç Yeteneklerin Kaybını Durdurmalıyız”
Dr. hab. Agata Starosta, Polonya’nın genç araştırmacılar için cazip şartlar sunamadığını belirterek, yetişmiş yeteneklerin yurt dışına gitmesinin ülke ekonomisi için kayıp olduğunu savundu. Prof. Michał Tomza ise, NCN (Ulusal Bilim Merkezi) kurumunun finansal olarak “aç bırakıldığını” ve araştırma altyapısının sürdürülebilmesi için gelecek bütçeden NCN’ye ek bir milyar zloty aktarılması gerektiğini belirtti.
Bakanlıktan Yanıt: “Avrupa Ortalamasını Hedefliyoruz”
Gösteri sırasında petyasyonu teslim alan Bilim ve Yükseköğretim Bakanlığı yardımcıları Karolina Zioło-Pużuk ve Marek Gzik, bilim dünyasının taleplerini desteklediklerini açıkladı. Bakanlık yetkilileri, önümüzdeki beş yıl içinde Avrupa Birliği ortalaması olan yüzde 2,2 seviyesine ulaşmayı hedeflediklerini belirterek, bilim çevresiyle diyalog sürecinin devam edeceğini ifade etti. Bakan Marcin Kulasek ise parlamentoda yaptığı açıklamada, hükümetin beş yıllık süreçte GSYH’nin yüzde 2’sini bilime ayırma hedefi olduğunu duyurdu.
Kaynak : Gazeta
