Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki’nin, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’ye daha önce verilen Beyaz Kartal Nişanı’nın geri alınıp alınmayacağına ilişkin nihai kararını en geç çarşamba gününe kadar açıklaması bekleniyor. Karar süreci, Zelenski’nin Ukrayna Silahlı Kuvvetleri’ne bağlı bir birime “UPA Kahramanları” ismini vermesinin ardından Polonya kamuoyunda oluşan tepkiler üzerine gündeme geldi. Pazartesi günü Jurata’da toplanan Beyaz Kartal Nişanı Kurulu’nda konuyla ilgili bir görüşme gerçekleştirilmesine rağmen, karara ilişkin fikir birliği sağlanamadığı belirtildi.
Nişan Kurulu’nda Karar Süreci
Polonya Radyosu’nun Cumhurbaşkanlığı kaynaklarından edindiği bilgilere göre, Beyaz Kartal Nişanı Kurulu, pazartesi günü Jurata’daki Cumhurbaşkanlığı konutunda saatler süren bir toplantı gerçekleştirdi. Görüşmelerde, Ukrayna Devlet Başkanı’na verilen en yüksek devlet nişanının geri alınması konusunda uzlaşı sağlanamadı. Toplantı sonunda katılımcılara, resmi karar açıklanana kadar medya ile temas kurmamaları ve konuya ilişkin beyan vermemeleri talimatı verildi. Cumhurbaşkanı sözcüsü Rafał Leśkiewicz, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki’nin kararı “uygun zamanda” alacağını duyurdu.
“UPA Kahramanları” İsimlendirmesi Krizi
Zelenski, Nisan 2023’te dönemin Polonya Cumhurbaşkanı Andrzej Duda tarafından, Polonya-Ukrayna ilişkilerini derinleştirmesi ve demokrasi ile barışın tesisi konusundaki çabaları gerekçe gösterilerek Beyaz Kartal Nişanı ile ödüllendirilmişti. Ancak Mayıs ayı sonunda Ukrayna Devlet Başkanı’nın, Ukrayna Silahlı Kuvvetleri’ne bağlı “Kuzey” Özel Operasyonlar Merkezi’ne “UPA Kahramanları” adını verdiğini açıklaması Polonya’da büyük tepki çekti.
Tarihsel Tartışmalar ve Siyasi Gerilim
Cumhurbaşkanı Nawrocki, Ukrayna’nın bu kararına tepki göstererek, UPA’nın yüceltilmesinin Rus dezenformasyon propagandasına zemin hazırladığını savunmuş ve 8 Haziran’da toplanan Kurul’un gündemine nişanın geri alınması konusunu taşımıştı. Polonya kamuoyunda bu konu büyük hassasiyet yaratıyor; zira 1943-1946 yılları arasında Ukrayna İsyan Ordusu (UPA) tarafından Polonya topraklarında gerçekleştirilen ve yaklaşık 80-100 bin Polonyalının hayatını kaybettiği etnik temizlik, Polonya tarafından “soykırım” olarak nitelendiriliyor.
Ukraynalı milliyetçi lider Stepan Bandera önderliğindeki OUN-B fraksiyonunun bir kolu olan UPA, Polonya Parlamentosu kararlarıyla da soykırımın sorumlusu olarak görülmektedir. Buna karşın Ukrayna tarafı, yaşananları etnik bir çatışma süreci olarak değerlendirmekte ve OUN ile UPA’yı özellikle 1944 sonrası Sovyet karşıtı mücadele yürüten örgütler olarak tanımlamaktadır.
Kaynak : Gazeta
