Polonya’da Ulusal Anma Enstitüsü (IPN) başkanlığı için aday gösterilen Dr. Mateusz Szpytma’nın oylanacağı Meclis oturumu, gündemden çıkarılarak ileri bir tarihe ertelendi. Koalisyon içindeki görüş ayrılıkları nedeniyle gerçekleştirilemeyen oylama, hükümet ortakları arasında fikir birliği sağlanamadığını gözler önüne serdi. Süreç hem siyasi çevrelerde hem de tarihçiler arasında, kurumun tarafsızlığına dair ciddi tartışmaları yeniden alevlendirdi.
Oylamanın Ertelenme Gerekçesi
IPN kolegiumu tarafından başkanlık görevine önerilen Dr. Mateusz Szpytma için 15 Mayıs Cuma günü yapılması planlanan oylama, meclis gündeminden aniden kaldırıldı. Koalicyon Obywatelska (KO) temsilcileri, oylamanın neden gerçekleşmediğine dair resmi bir açıklama yapılmadığını belirtirken, perde arkasındaki gelişmelere dair bilgiler paylaşıldı.
KO kulübü başkanı Zbigniew Konwiński, oturumun iptal talebinin PSL milletvekili ve Sejm Başkan Yardımcısı Piotr Zgorzelski’den geldiğini açıkladı. Bu hamlenin, PSL’nin koalisyon ortaklarını Szpytma’nın adaylığı konusunda ikna etmek için zaman kazanma stratejisi olduğu iddia ediliyor. Zira Szpytma’nın mecliste kabul görme şansı olsa bile, KO ve Lewica’nın çoğunlukta olduğu Senato ayağında onay alması beklenmiyor.
Siyasi Kutuplaşma ve İttifak Tartışmaları
PSL kanadından Marek Sawicki, bazı kararların parti ayrımlarının ötesinde alınması gerektiğini savunarak, müzakerelerin olumlu yönde ilerlediğini ifade etti. Buna karşın KO cephesi, Szpytma’yı desteklemeyecekleri konusundaki tutumlarını koruyor. Meclis kulislerinde konuşulanlara göre, koalisyon liderliği oylamanın ertelenmesini, iktidardaki PiS’in bunu bir bölünme zaferi olarak kullanmasını engellemek için tercih etti.
Tarihçilerden Sert Tepki
Seçim süreci, bir grup tarihçinin yayımladığı ortak bildiriyle yeni bir boyut kazandı. Dr. Andrzej Czyżewski ve diğer imzacılar, IPN’nin son on yılda PiS’in bir siyasi uzantısına dönüştüğünü savundu. Tarihçiler, kurumda personel temizliği yapıldığını ve bütçenin tartışmalı şekilde artırıldığını öne sürerek, Szpytma’nın adaylığının bu siyasi yapının bir devamı niteliğinde olduğunu belirttiler.
Meclis Komisyonundaki Çatlak
Adalet ve İnsan Hakları Komisyonu’nda yapılan oylamada, Szpytma’nın adaylığına PiS, Konfederacja ve Polska 2050’den bazı milletvekillerinin yanı sıra PSL üyelerinin de destek vermesi dikkat çekti. Bu durum, özellikle bağımsız milletvekili Tomasz Zimoch tarafından sert bir dille eleştirildi. Zimoch, sosyal medya üzerinden PSL’nin PiS ile uzlaştığını ima ederek, milletvekillerine bilim insanlarının protestolarını dikkate almaları çağrısında bulundu.
Kaynak : Gazeta
