Polonya Cumhurbaşkanı tarafından onaylanan yeni yasal düzenleme, yabancılara yönelik Lehçe yeterlilik sınavlarının organizasyonunu ve denetim mekanizmalarını yeniden yapılandırıyor. 2018 yılında yaklaşık 5,1 bin olan sınava katılımın 2024 itibarıyla 21,7 bini aşması, sistemde idari iyileştirmeleri zorunlu kıldı. Yeni kanun; sınav yetkilendirme süreçlerini, sınav komisyonlarının çalışma prensiplerini ve sertifikasyon işlemlerini modernize etmeyi hedefliyor. Değişikliklerin büyük bölümünün 2027 yılı itibarıyla yürürlüğe girmesi planlanırken, bazı düzenlemelerin 2026/2027 akademik yılı kayıt döneminden itibaren uygulanması öngörülüyor.
Sınav sisteminde kapasite ve denetim artışı
Bilim ve Yükseköğretim Bakanlığı tarafından hazırlanan düzenleme, sınavların organizasyonunda yaşanan yoğunluğu yönetmeyi amaçlıyor. Daha önce akademik amaçlarla kullanılan sertifikasyon sisteminin göç süreçlerinde yaygınlaşması, Państwowa Komisja do spraw Poświadczania Znajomości Języka Polskiego jako Obcego kurumunun çalışma usullerinde reform yapılmasını gerekli kıldı. Yeni yasal çerçeve, yabancı öğrencilerin Polonya üniversitelerine kabulü ve vize mevzuatı gereklilikleriyle uyumlu hale getirildi.
Yetkilendirme kriterlerinde güncellemeler
Sınav düzenleme yetkisi almak isteyen kuruluşlar için başvuru aşamasından itibaren geçerli olacak yeni standartlar belirlendi. Lehçe filolojisi eğitimi veren veya yabancı dil olarak Lehçe öğreten kuruluşlar, yetkilerinin devamı için de ek şartları yerine getirmek zorunda olacak. Bakanlık, ilgili komisyonun önerisiyle veya kendi inisiyatifiyle, sınav düzenleme yetkilerini geri çekme hakkına sahip olacak.
Sınav komisyonları ve denetim süreçleri
Düzenleme ile sınav komisyonlarının kapasitesi artırılıyor; bir sınav seansında aynı anda sınava girebilecek kişi sayısı 20’den 30’a çıkarıldı. 16 yaş altı ve üstü adaylar için ayrı gruplandırmalar oluşturulurken, 30’dan fazla adayın bulunduğu sınavlarda her 15 kişi için ek bir sınav görevlisi atanması kuralı getirildi. Ayrıca, sınav komisyonlarında görev alabilecek uzman havuzu genişletilerek, filoloji dışındaki alanlarda yükseköğrenim görmüş ancak yabancı dil olarak Lehçe öğretiminde tecrübeli adayların da eğitmen olarak yer almasına olanak tanındı.
İdari süreçlerde NAWA desteği
Sınavların güvenilirliğini artırmak amacıyla, Państwowa Komisja do spraw Poświadczania Znajomości Języka Polskiego jako Obcego üyelerinin “gözlemci” (wizytator) olarak görev yapması kararlaştırıldı. Bu kapsamda yeniden değerlendirmeye tabi tutulacak sınav kağıdı oranı yüzde 20’den yüzde 30’a yükseltildi. Ayrıca Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej (NAWA), sınav ücretlerinin toplanması ve sertifika duplikası başvurularının kabulü gibi idari süreçlerde daha aktif rol üstlenecek.
Kaynak : GazetaPrawna
