Polonya Sejm (Alt Meclis), 29 Mayıs Cuma günü “yakın kişi statüsü” ve “birlikte yaşam sözleşmesi” düzenlemelerini onayladı. Tarihi bir adım olarak nitelendirilen bu karar, Polonya’da hemcins birlikteliklerinin resmileşmesine olanak tanıyan ilk yasal düzenleme olma özelliği taşıyor. Ancak Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, evliliğe alternatif oluşturacak hiçbir yasayı imzalamayacağını belirterek veto sinyali verdi. Başbakan Donald Tusk ise Cumhurbaşkanı’nın tutumunu eleştirerek, kararın tüm vatandaşların günlük yaşamını düzenlemeye yönelik olduğunu vurguladı.
Meclis Oylaması ve Yasama Süreci
Polonya’da Sejm, “yakın kişi statüsü” ve “birlikte yaşam sözleşmesi” ile ilgili yasal düzenlemeleri 230 “evet” oyuna karşılık 198 “hayır” oyuyla kabul etti. Hükümet tarafından sunulan ve parlamentonun alt kanadından geçen bu yasa, Polonya tarihinde hemcins çiftlerin birlikteliklerini yasal bir zemine oturtmalarına izin veren ilk düzenleme oldu. Yasa, iki yetişkin bireyin noter huzurunda yapacağı ve Nüfus Müdürlüğü’ne kaydedilecek bir sözleşme ile mal rejimi seçimi, nafaka yükümlülüğü, ortak konut kullanımı ve tıbbi bilgilere erişim gibi konularda yasal haklar kazanmalarını öngörüyor.
Cumhurbaşkanı Nawrocki’den “Anayasa” Vurgulu Ret
Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, oylamanın hemen ardından yaptığı açıklamada, evliliğe alternatif teşkil eden hiçbir yasayı imzalamayacağını duyurdu. Kendisini Anayasa’nın koruyucusu olarak tanımlayan Nawrocki, Anayasa’da evliliğin sadece kadın ve erkek arasındaki bir birliktelik olarak tanımlandığını hatırlattı. Nawrocki, ideolojik bir nitelik taşımayan ve evliliğin statüsünü zayıflatmayan yasal çözümlere açık olduğunu ancak mevcut tasarıyı bu çerçevede görmediğini ifade etti.
Robert Biedroń ve Donald Tusk’tan Tepkiler
Avrupa Parlamentosu Milletvekili Robert Biedroń, Cumhurbaşkanı Nawrocki’den bir görüşme talep edeceğini belirterek, Cumhurbaşkanı’nın yasayı tam olarak anlamadığını savundu. Biedroń, bu yasanın çeyrek asırdır bekledikleri bir “uzlaşma” olduğunu vurgularken, tam eşitlik ve hemcins evliliği mücadelesine devam edeceğini belirtti. Başbakan Donald Tusk ise Cumhurbaşkanı’nın sürece yaklaşımını eleştirerek, “Cumhurbaşkanı için veto etmek ve engellemek, yardım etmekten çok daha kolay” ifadelerini kullandı.
Polonya’da Değişen Sosyal Yapı
2021 yılı Ulusal Nüfus Sayımı verilerine göre, Polonya’da son on yılda aile sayısında yüzde 7,4 oranında bir düşüş yaşandı. Evlilik oranları azalırken, resmi olmayan birlikteliklerin sayısı 2011 yılında 316,5 bin iken 2021 yılında 552,8 bine yükseldi. Ayrıca, CBOS tarafından yapılan anketlere göre, hemcins evliliklerine destek oranı 2001 yılına kıyasla 2024 yılında 20 puanlık bir artış gösterdi.
Kaynak : Gazeta
