Polonya’daki atık toplama ve geri kazanım sektörünü temsil eden IBK ve PIGO, “UC100” kodlu yeni atık ve ambalaj atığı yönetimi yasa tasarısına karşı ortak bir tutum sergiledi. Söz konusu kuruluşlar, tasarının mevcut haliyle sistemsel kusurlar barındırdığını ve düzenleyici bir kaosa yol açabileceğini belirterek, hane halkı üzerindeki maliyet yükünün azaltılması hedefine hizmet etmediğini savundu. Sektör temsilcileri, piyasa aktörlerinin uyarılarının dikkate alınmadığına dikkat çekerek, bunun yerine finansman şeffaflığı sağlayan “Sprawiedliwy ROP” modeline dönülmesi çağrısında bulundu.
Tasarının sistemsel eksiklikleri ve riskler
IBK (Izba Branży Komunalnej) ve PIGO (Polska Izba Gospodarki Odpadami), Polonya’daki atık yönetimi sektörünün büyük çoğunluğunu temsil eden iki kuruluş olarak, UC100 yasa tasarısının mevcut yapısının sistemsel olarak hatalı olduğunu vurgulamaktadır. Organizasyonlar, tasarının maliyet hesaplama yöntemleri, fonların dağılımı ve ödeme mekanizmaları gibi temel ilkeleri içermediğini, bu konuların muğlak düzenlemelere bırakıldığını belirtmektedir. Bu belirsizliğin öngörülemezlik riskini artırdığı ve hukuki çatışmalara zemin hazırladığı ifade edilmektedir.
Vatandaşın üzerindeki mali yük ve şeffaflık
İki kurumun ortak açıklamasında, tasarının vatandaşların atık yönetimi için ödedikleri faturalarda gerçek bir iyileşme sağlamadığı belirtilmektedir. Üreticilerden elde edilen finansal kaynakların doğrudan ve şeffaf bir şekilde hane halkının atık faturalarını düşürmesi gerektiği savunulurken, mevcut yasa tasarısının böyle bir mekanizmayı garanti etmediği vurgulanmaktadır.
Kamu istişare süreçlerine yönelik eleştiriler
IBK ve PIGO, tasarının hazırlanma sürecindeki kamu istişarelerini de eleştirmektedir. Sektör profesyonellerinin kapsamlı değişiklik önerileri sunmasına rağmen, temel uyarıların dikkate alınmadığı ve istişare için tanınan sürenin, projenin ölçeği ve önemi göz önüne alındığında yetersiz kaldığı bildirilmiştir.
“Sprawiedliwy ROP” modeline dönüş talebi
Sektör temsilcileri, UC100 tasarısının geri çekilmesini ve “Sprawiedliwy ROP” (Adil ROP) konseptine geri dönülmesini önermektedir. Şeffaf finansman kurallarına ve net sorumluluk paylaşımına dayanan bu modelin, üreticilerin atık toplama ve yönetim maliyetlerini karşılamasını esas aldığı belirtilmektedir. Yerel yönetimler tarafından da geniş destek gören bu çözümün, küresel deneyimlerden faydalanılarak atık sistemini istikrarlı ve öngörülebilir kılacağı ifade edilmektedir.
Kaynak : GazetaPrawna
