Avrupa Birliği’nin SAFE programı kapsamında Polonya hükümeti, sağlanan fonların kullanılabilmesi için öngörülen yasal süre dolmadan önce onlarca savunma sözleşmesini hafta sonuna kadar imzalama planı yapıyor. AB şartlarına göre bireysel devletler tarafından yapılan anlaşmaların mayıs ayı sonuna kadar tamamlanması gerekiyor. Polonya, söz konusu bütçeyi yerel sanayiyi desteklemek amacıyla kullanmayı hedeflerken, Prokuratoria Generalna ve Savunma Bakanlığı (MON) üzerinde zaman baskısı nedeniyle yoğun bir süreç işliyor.
Zamana Karşı Yarış
SAFE programı, AB üyesi devletlerin savunma kapasitelerini hızla güçlendirmeyi amaçlayan bir mekanizmadır. Polonya hükümetinin planladığı sözleşmelerin tamamlanması için bu haftanın sonu kritik bir eşik oluşturuyor. Hükümetin SAFE sorumlusu Magdalena Sobkowiak-Czarnecka, hafta sonuna kadar onlarca imzanın atılacağını duyurdu. Bazı büyük ölçekli anlaşmaların kameralar önünde, küçüklerin ise sonradan ilan edilmesi bekleniyor.
Yatırımın Dağılımı ve Stratejik Alanlar
Hükümet verilerine göre, fonların %28’ine denk gelen 47,6 milyar zloti tutarındaki en büyük pay topçu sistemlerine ayrıldı. Bunun yanı sıra hava savunma ve drone sistemleri için 44,2 milyar zloti, kara operasyonları ve destek unsurları için 32,3 milyar zloti, hava kuvvetleri ve uydu istihbaratı için ise 13,6 milyar zloti bütçe planlandı. Kalan 8,5 milyar zloti ise siber güvenlik, bilişim sistemleri ve deniz kuvvetleri projelerine aktarılacak.
Sanayi Kapasitesi ve İthalat Bağımlılığı
Hükümet, finansmanın %89’unun yerel sanayiye döneceğini savunsa da modern silah sistemlerindeki yüksek ithal bileşen oranı bu hedefi zorlaştırıyor. Borsuk zırhlı muharebe aracı veya Jelcz kamyonları gibi yerli platformlarda motor, şanzıman ve elektronik aksam gibi kritik parçaların dışarıdan temin edilmesi, fonun ne kadarının gerçek anlamda yerli sanayide kalacağını hesaplamayı güçleştiriyor.
İdari Süreçlerin Etkisi
Proje süreçlerinde yaşanan gecikmelerin temelinde, Brüksel ile yürütülen karmaşık idari prosedürler yer alıyor. 8 Mayıs’ta imzalanan nihai kredi anlaşması sonrası yasal zemin oluşsa da, daha önceki dönemde Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki’nin vetosu ve hükümetin PiS döneminden kalan mevcut yasal mekanizmalara yönelmek zorunda kalması süreci dar bir takvime sıkıştırdı. Uzmanlar, bu yoğun baskının rasyonel karar alma süreçlerini olumsuz etkileyebileceği konusunda uyarıyor.
Kaynak : Gazeta
