Polonya Sosyal Güvenlik Kurumu (ZUS), EPD-21 formunun doldurulmasıyla 14. emekli maaşında, bazı durumlarda 200 Złotaya kadar artış sağlayabilir. Bu form, vergi kesintisi yöntemini değiştirerek özellikle düşük gelirli emeklilerin yararlanabileceği bir fırsat sunuyor. Ancak, bazı emeklilerin bu uygulamadan olumsuz etkilenebileceği de belirtiliyor. Kimlerin bu artıştan faydalanabileceği, ne kadar kazanabileceği ve hangi durumlarda başvurunun riskli olabileceği değerlendiriliyor.
EPD-21 Formu ile 14. Emekli Maaşında Artış İmkanı
ZUS, EPD-21 formunun doldurulmasıyla 14. emekli maaşında önemli bir artış sağlayabilir. Bu form, gelir vergisi kesintilerinden feragat etmeyi mümkün kılar. Pratik olarak bu, ZUS’un emekli maaşı ve ek ödemelerden (13. ve 14. emekli maaşı dahil) gelir vergisi (PIT) kesintisi yapmaması anlamına gelir. Bu durumdan en çok faydalanacak olanlar, düşük gelirli emeklilerdir.
Vergi ve Gelir Mekanizmalarının Etkisi
Herkes 14. emekli maaşında artış görmeyecektir. Hem vergi hem de gelir mekanizmaları aynı anda işlemektedir ve tam tabloya ulaşmak için bu iki mekanizmanın birleştirilmesi gerekmektedir.
EPD-21 ile 14. Emekli Maaşını Artırma Koşulları ve 30.000 Złot Sınırı
EPD-21 formu, gelir vergisi kesintilerinden vazgeçmeyi sağlar. Bu, ZUS’un emekli maaşı veya ek ödemelerden PIT kesintisi yapmaması anlamına gelir. Bu durumdan en çok faydalanacak olanlar şunlardır:
Yıllık geliri 30.000 Złot’u aşmayanlar
EPD-21 Olmadan Durum Ne Olur?
EPD-21 başvurusunda bulunulmaması durumunda, her şey standart ZUS prosedürlerine göre devam eder. 14. emekli maaşı ödemesi sırasında ZUS otomatik olarak vergi kesintisi yapar, bu da “elde edilen” tutarın belirgin şekilde daha düşük olmasına neden olur. Yıl sonunda PIT beyannamesi ile bu verginin bir kısmının gereksiz olduğu anlaşılır ve vergi dairesi tarafından geri ödeme yapılır. Bu durum, paranın gecikmeli olarak hesaba geçmesine neden olur, genellikle birkaç ay sonra.
14. Emekli Maaşı Net Miktarı ve EPD-21 ile Kazanım
2026 yılında maksimum 14. emekli maaşı yaklaşık 1.978,49 Złot’tur (brüt), bu da genellikle yaklaşık 1.630–1.650 Złot net anlamına gelir. EPD-21 başvurusunun yapılmasıyla ZUS, PIT kesintisi yapmaz ve bu nedenle ödeme brüt tutara daha yakın olabilir, ancak sağlık sigortası kesintisi hala yapıldığı için tam olarak aynı değildir.
Örnek Senaryo
Bay Jan, 2.300 Złot emekli maaşı alıyor ve çalışmıyor. Bu durumda, EPD-21 ile yaklaşık 150–200 Złot kazanabilir. Ancak bu, hikayenin sadece bir yarısıdır; diğer yarısı, emekli maaşının miktarına ve “złotówka za złotówka” (her bir Złot için bir Złot) mekanizmasına bağlıdır.
“Złotówka za złotówka” Mekanizması ve 14. Emekli Maaşındaki Azalma
14. emekli maaşının miktarı, 13. emekli maaşının aksine sabittir. Devlet, “złotówka za złotówka” mekanizması uygulamaktadır. Bu, 2.900 Złot brüt emekli maaşına kadar tam “çeyrek maaş” tutarının ödendiği anlamına gelir. Bu eşiğin üzerinde, her ek Złot “çeyrek maaşı” 1 Złot azaltır ve yaklaşık 4.828,49 Złot brüt üzerinde, ödeme yapılmaz. Bu, emekli maaşı ne kadar yüksekse, “çeyrek maaş” o kadar düşük olur ve EPD-21’den elde edilen fayda da o kadar azalır.
Düşük Gelirli Emekliler Daha Fazla Kazanç Sağlar
En çok kazananlar en düşük gelirli olanlardır ve emekli maaşı arttıkça fayda hızla azalır.
EPD-21 Başvurusu Yapılmazsa Ne Olur?
EPD-21 başvurusunda bulunulmaması durumunda, her şey standart ZUS prosedürlerine göre devam eder. 14. emekli maaşı ödemesi sırasında ZUS otomatik olarak vergi kesintisi yapar, bu da “elde edilen” tutarın belirgin şekilde daha düşük olmasına neden olur. Yıl sonunda PIT beyannamesi ile bu verginin bir kısmının gereksiz olduğu anlaşılır ve vergi dairesi tarafından geri ödeme yapılır.
EPD-21’i Hak Etmeden Başvurursanız?
Bu durumda gerçek bir risk vardır, çünkü “burada ve şimdi” daha yüksek bir ödeme her zaman gerçek bir kazanç anlamına gelmez. Emekli, yıl içinde 30.000 Złot gelir sınırını aşarsa, ZUS başlangıçta kesinti yapmasa da daha sonra yeni kurallara göre kesintiye başlar ve yıllık vergi beyannamesi ek ödeme ile sonuçlanabilir. Bu durum, genellikle emekli maaşına ek olarak başka gelir kaynakları olanları (sözleşmeli olarak çalışanlar, ikinci bir ödeme alanlar veya kira veya işletme gelirleri elde edenler) etkiler.
Kaynak : GazetaPrawna
