Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (MAEA) Genel Müdürü Rafael Grossi, Cuma günü yürürlüğe giren Zaporijya Nükleer Santrali çevresindeki ateşkese uyulması ve askeri faaliyetlerde azami dikkat gösterilmesi çağrısında bulundu. Ancak ateşkesin yürürlüğe girdiği gün, Rusya tarafı Ukrayna’yı mayın temizleme çalışmaları sırasında düzenlenen bir İHA saldırısıyla anlaşmayı ihlal etmekle suçladı. Taraflar arasındaki gerilim devam ederken, santralin güvenliği için kritik öneme sahip enerji hatlarının onarımı süreci üzerinde duruluyor.
MAEA ve Rusya’dan Karşılıklı Açıklamalar
MAEA tarafından yapılan açıklamada, Zaporijya Nükleer Santrali çevresinde yerel ateşkes kapsamında gerçekleştirilen mayın temizleme çalışmaları sırasında ciddi bir olay yaşandığı ve bu olay sonucunda bazı Rus askerlerinin yaralandığı belirtildi. Ajans, Ukrayna tarafının ise ateşkesi tümüyle gözettiği yönünde bilgi verdiğini aktardı.
Rus devlet enerji şirketi Rosatom’un Başkanı Aleksiej Lichaczow, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, bir Ukrayna insansız hava aracının mayın temizleme ve enerji hattı onarım çalışmaları yürüten ekibi hedef aldığını duyurdu. Lichaczow, saldırı sonucunda ikisi ağır olmak üzere üç mühendisin yaralandığını belirtti. Reuters’ın aktardığına göre Rosatom, toplam yaralı sayısının beş olduğunu ifade ederken, Rusya’nın santrale yönelik saldırı iddialarını daha önce defalarca dile getirdiği ve Kijev’in bu iddiaları reddettiği hatırlatıldı.
750 kV Enerji Hattının Onarımı
Sahanın mayınlardan temizlenmesinin ardından, MAEA uzmanlarının denetiminde Ukraynalı ve Rus teknisyenlerin, savaş nedeniyle hasar gören 750 kV kapasiteli Dnieprowska enerji hattını onarmaya başlaması planlanıyor. Bu çalışma, taraflar arasında varılan yerel ateşkes anlaşmasının bir parçası olarak görülüyor. MAEA, ana hattın onarılmasının nükleer güvenlik yolunda atılacak somut bir adım olacağını vurguluyor.
Santralde Enerji Güvenliği Sorunları
Dnieprowska hattı, işgal altındaki santrali Ukrayna enerji ağına bağlayan ana hat olma özelliği taşıyor. Mart ayı sonunda Rus saldırılarıyla bağlantısı kesilen tesis, o tarihten bu yana sadece 330 kV kapasiteli daha zayıf bir yedek hat üzerinden besleniyor. Altı reaktörün soğutulması için kritik olan bu enerji arzında yaşanan kesintiler ve tesisin dış dünyadan tamamen kopmasına neden olan “blackout” durumları, acil durum dizel jeneratörlerinin devreye girmesine yol açıyor.
Rusya, işgalin ilk günlerinden bu yana kontrol altında tuttuğu tesisi, düzenli olarak bombalayarak nükleer şantaj aracı ve askeri kalkan olarak kullanmakla suçlanıyor. Kijev yönetimi, santral çalışanlarının işgalcilerle iş birliğine zorlandığını, işkence gördüğünü ve öldürüldüğünü pek çok kez uluslararası kamuoyuna duyurdu.
Kaynak : Gazeta
