Avrupa Konseyi’nin anayasal hukuk danışma organı olan Venedik Komisyonu, Polonya Cumhurbaşkanı tarafından sunulan ve yargı sisteminde köklü değişiklikler öngören yasa tasarısına ilişkin görüşünü açıkladı. Komisyon, Avrupa Konseyi İnsan Hakları ve Hukukun Üstünlüğü Genel Müdürlüğü ile birlikte hazırladığı raporda, söz konusu tasarının insan hakları standartlarıyla temelden uyumsuz olduğunu vurguladı. Uzmanlar, tasarının yasalaşması durumunda yargı bağımsızlığına mevcut düzenlemelerden daha fazla zarar verebileceği uyarısında bulunarak, yasama sürecinin durdurulması çağrısında bulundu.
Tasarının Yargı Bağımsızlığına Etkisi
Sejm temsilcisi Paweł Śliz, Venedik Komisyonu’nun görüşünün oldukça “yıkıcı” olduğunu belirterek, hakimlerin yargı faaliyetleri nedeniyle cezalandırılmasının veya dernek üyeliği haklarının kısıtlanmasının kabul edilemez olduğunu ifade etti. Śliz, Cumhurbaşkanlığı Ofisi temsilcisinin dahi Komisyon üyelerini tasarının doğruluğuna ikna edemediğini vurguladı.
Adalet Bakanlığı’ndan Sert Tepki
Adalet Bakan Yardımcısı Dariusz Mazur, Komisyon’un Bakanlığın endişelerini paylaştığını belirtti. Mazur, tasarının birçok açıdan eski “ağız kapatma yasasından” (ustawa kagańcowa) daha zararlı olduğunu ifade ederek, demokratik bir devlet düzeninde bu tür bir hukuki yaklaşımın kabul edilemeyeceğini vurguladı.
Cumhurbaşkanlığı Projesinin İçeriği
Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki tarafından sunulan proje, 26 maddeden oluşuyor ve 40 sayfalık bir gerekçeye dayanıyor. Tasarı; Anayasa Mahkemesi, Ulusal Yargı Konseyi gibi anayasal kurumların sorgulanmasını yasaklıyor. Ayrıca, hakimlerin atanma süreçlerinin hukuka uygunluğunun denetlenmesini engellemeyi ve yargıçların kararlarını sorgulayan veya yargı sürecine ilişkin geçmiş faaliyetlerini açıklamak istemeyen hakimlere yönelik yaptırımlar öngörüyor. Tasarıda, hakimlerin belirlenen heyetlerde görev almayı reddetmeleri durumunda 10 yıla kadar hapis cezası almaları gibi hükümler de bulunuyor.
Venedik Komisyonu’nun Statüsü
Avrupa Konseyi’ne bağlı bir danışma organı olan Venedik Komisyonu’nun görüşleri hukuki olarak bağlayıcı olmamakla birlikte, Avrupa Birliği kurumları tarafından yargı reformları değerlendirilirken dikkate alınan temel belgeler arasında yer alıyor.
Kaynak : Gazeta
