İşverenlerin, işe yeni başlayan çalışanlarına “bekleme süresi” adı altında zakładowy fundusz świadczeń socjalnych (ZFŚS) kapsamında verilen sosyal yardımları kısıtlaması veya reddetmesi yasal düzenlemelere aykırılık teşkil etmektedir. 4 Mart 1994 tarihli ZFŚS Kanunu, çalışanların işe girdikleri günden itibaren bu fondan yararlanma hakkına sahip olduğunu açıkça hükme bağlamaktadır. İşverenlerin, hizmet süresi veya deneme süresi gibi kriterleri bahane ederek çalışanların başvuru yapmasını engellemesi veya taleplerini reddetmesi, çalışanların haklarının gasp edilmesi anlamına gelmektedir.
Sosyal Yardımlarda “Bekleme Süresi” Uygulanamaz
İş yerinde yeni işe başlayan çalışanlara karşı sergilenen temkinli yaklaşım, sosyal yardımların verilmesinde bir engel olarak kullanılamaz. İşverenler, kurum içi yönetmeliklerinde 6 veya 12 ay gibi bekleme süreleri belirleyerek çalışanları bu haktan mahrum bırakmaktadır. Ancak bu tür uygulamalar, 4 Mart 1994 tarihli ZFŚS Yasası’nın belirlediği çerçeveyle bağdaşmamaktadır.
Çalışanların ZFŚS Kapsamındaki Hakları
ZFŚS Yasası’nın 2. maddesinin 5. fıkrasına göre; çalışanlar, emekliler ve bunların aileleri, fonun sağladığı sosyal olanaklardan yararlanma hakkına sahip olan kişilerdir. Bir kişinin iş sözleşmesinin başladığı gün, bu hakları kazanması için yeterlidir. İşveren, sosyal yardım taleplerini değerlendirirken yalnızca yasada belirtilen sosyal ve maddi kriterleri esas almalıdır.
Kıdem Şartı Getirilemez
İşverenlerin, başvuru yapan çalışanlara karşı “zakładowy staż pracy” yani kurum içi kıdem kriterini öne sürmeleri hukuken geçersizdir. Yasaya göre, tatil yardımları gibi sosyal amaçlı ödemeler, çalışanın iş yerindeki kıdemine değil, ihtiyaç durumuna dayalıdır. Bu nedenle, işe yeni giren bir çalışanın yardım talebinin reddedilmesi veya başvurusunun dahi alınmaması yasal bir ihlaldir.
Yasal Dayanaklar
ZFŚS Yasası’nın 8. maddesi, yardımların dağıtımında ailenin maddi ve sosyal durumunun dikkate alınmasını zorunlu kılar. İşverenlerin, yasayla belirlenmiş hak sahipliği sınırlarını genişletme veya değiştirme yetkisi bulunmamaktadır. Dolayısıyla, işe giriş tarihi ne olursa olsun, her çalışan belirlenen sosyal yardımlara başvurma hakkına sahiptir.
Kaynak : GazetaPrawna
