Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’nin, Ukrayna Özel Harekat Kuvvetleri’ne bağlı bir birime “UPA Kahramanları” adını vermesi Polonya’da sert tepkilere neden oldu. Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, bu kararın uluslararası ilişkiler açısından “büyük bir üzüntü” verici olduğunu belirterek, Zelenski’nin sahip olduğu Beyaz Kartal Nişanı’nın geri alınması önerisini gündeme getirdi. Tartışmalar, UPA’nın İkinci Dünya Savaşı dönemindeki tarihi rolü ve iki ülke arasındaki stratejik ilişkilerin geleceği ekseninde yoğunlaşıyor.
UPA İsminin Kullanılmasına Tepkiler
Volodimir Zelenski, Ukrayna Özel Harekat Kuvvetleri’nin “Kuzey” Operasyonel Merkezine “UPA Kahramanları” adını verdiğini duyurdu. Zelenski bu kararın, “ulusal ordunun tarihi geleneklerini yeniden canlandırmak ve Ukrayna’nın toprak bütünlüğünün savunulmasındaki örnek görevleri göz önüne almak” amacıyla alındığını açıkladı.
Nawrocki: “Böyle İlişki İnşa Edilmez”
Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, bu gelişmeyi “büyük bir üzüntüyle” karşıladığını belirterek, “Uluslararası ilişkiler bu şekilde inşa edilmez” ifadesini kullandı. Nawrocki, Beyaz Kartal Nişanı’nın Zelenski’den geri alınması için konuyu Beyaz Kartal Nişanı Konseyi’ne taşıyacağını açıkladı.
Tarihsel Bağlam: UPA ve Volhynia
Ukrayna İsyan Ordusu (UPA), bağımsız bir Ukrayna devleti kurmayı hedefleyen milliyetçi bir yapıydı. Polonyalı tarihçilere göre, 1943-1945 yılları arasında bu birlikler, başta Volhynia ve Doğu Galiçya olmak üzere Polonyalı sivil nüfusa karşı etnik temizlik operasyonları yürüttü ve bu süreçte kadın ve çocuklar dahil 100 binin üzerinde insan katledildi.
Siyasi Tartışmalar ve “Putin’e Hediye” Vurgusu
PiS milletvekili Marcin Horała, UPA’nın yüceltilmesinin kabul edilemez olduğunu belirterek, Zelenski’nin tavrını “irrasyonel” olarak nitelendirdi ve bunu “Putin için en iyi hediye” şeklinde yorumladı. Benzer bir ifadeyi kullanan KO milletvekili Robert Kropiwnicki ise, meselenin sadece karşılıklı açıklamalarla çözülemeyeceğini, tarafların bir araya gelerek konuşması gerektiğini vurguladı.
Avrupa Parlamentosu üyesi Robert Biedroń ise UPA’nın anılmasına karşı olduğunu belirtmekle birlikte, Nawrocki’nin nişan geri alma talebini “histerik” olarak tanımladı. Biedroń, geçmişte Benito Mussolini gibi figürlere de benzer nişanlar verildiğini hatırlatarak, sürecin daha rasyonel bir diyalogla yönetilmesi gerektiğini savundu.
Nişan Geri Alma Prosedürü
Polonya hukukuna göre, bir devlet nişanının geri alınması son derece nadir uygulanan bir süreçtir. Cumhurbaşkanının bu yetkiyi kullanabilmesi için nişanın verilmesinde bir hata yapılmış olması veya kişinin bu nişana layık olmadığını gösteren bir eylemde bulunması gerekiyor. Ayrıca, Beyaz Kartal Nişanı Konseyi’nin görüşü alınsa da bu görüş bağlayıcı değildir. Nihai kararın yürürlüğe girmesi için Başbakan’ın karşı imzası (kontrasinyat) şarttır.
Kaynak : Gazeta
